Urazy w kulturystyce – dolna część ciała (nogi)

28 lutego 2018
586 Wyświetleń

urazy w kulturystyce

Jako że w pierwszej części artykułu wspomniałem o możliwościach urazów górnej części ciała, teraz chciałbym zająć się urazami dolnej partii ciała. Niektórym przypatrzymy się nadzwyczaj szczegółowo, ponieważ często są one przyczyną problemów. O innych wspomnę tylko pokrótce, gdyż w naszym sporcie występują bardzo rzadko, jeśli w ogóle.

MIEDNICA/UDA

W miednicy i udach dochodzi najczęściej do problemów ze ścięgnami, nadwyrężenia mięśni oraz unieruchomienia stawu krzyżowo-biodrowego.

Urazy mięśni

Wielu kulturystów, szczególnie początkujących, rozpoczyna trening bez rozgrzewki. Urazom często ulegają mięśnie przywodziciele ud, mięśnie przedniej części ud (mięsień prosty uda) oraz grupa mięśni z tyłu uda (zwłaszcza mięsień dwugłowy uda). Sportowiec czuje kłujący ból, po którym następuje uczucie skurczu mięśni. Pierwsza reakcja będzie opierała się o schemat RICE (Rest, Ice, Compression, Elevate), czyli Odpoczynek, Schłodzenie, Kompresja, Uniesienie).

Leczenie rozerwanych włókien mięśniowych

Od pierwszego aż do trzeciego dnia po uszkodzeniu włókien mięśniowych można stosować terapię prądami.
Rozróżnia się w tej dziedzinie:
Galwanizację: W zabiegu tym mięsień poddawany jest działaniu przepływającego prądu. Pozwala to na zwiększenie reakcji i funkcji nerwów motorycznych.
Jontoforezę: W przypadku tego zabiegu środki wspomagające leczenie (na przykład leki przeciwbólowe) przenikają przez nieuszkodzoną skórę dzięki prądowi galwanicznemu. Lek może być podawany w dawkach stosunkowo nieskutecznych.
Ponadto wykorzystuje się taśmowanie funkcjonalne oraz specjalne bandaże z maścią. Lekarz prowadzący może przepisać przeciwzapalne i / lub mięśniowe leki relaksacyjne. W zależności od wielkości urazu, podczas rozerwania włókien mięśniowych dochodzi w nich do krwawienia. Tak więc przyjmowanie leków, które rozpuszczą zakrzepłą krew w siniaku (fibrynolityki), może okazać się konieczne.
W 4 dniu możliwe jest dodatkowe leczenie dwugłowego uda przy pomocy terapii ultradźwiękowej. Przez fale dźwiękowe zmieniane jest ciśnienie w tkance i wyzwalane są mechaniczne wibracje. Część energii dźwiękowej jest przekształcana w ciepło. Stwarza to efekt termiczny. Ultradźwięki i ich odbicie od kości w tkankach miękkich daje efekt „mikro-masażu”. Ultradźwięki pozwalają na przenikanie fal dźwiękowych do głębokości około 8 cm i umożliwiają rozluźnienie mięśni. W ten sposób pobudzają regenerację. Po naderwaniu włókien mięśniowych możemy wrócić do codziennego ich obciążania, ale tylko jeśli jest to bezbolesne. Należy całkowicie zrezygnować z obciążania mięśni w pierwszych 2 do 3 tygodniach na rzecz biernego (statycznego) rozciągania lub masażu kontuzjowanego obszaru mięśni. Po naderwaniu włókien mięśniowych możemy rozpocząć aktywną rehabilitację od 6 tygodnia, zaś w przypadku zerwanego mięśnia powinniśmy poczekać nawet aż do 8-12 tygodni. W przypadku naderwania włókien mięśniowych istnieje szczególne niebezpieczeństwo wystąpienia zjawiska wapniejącego gojenia się (kostniejące zapalenie mięśni). Istnieje również niebezpieczeństwo ponownego krwawienia. Aktywne rozciąganie jest zazwyczaj możliwe wcześniej, ale tylko wówczas, jeśli jest bezbolesne.
Podczas leczenia urazu dochodzi do regeneracji mięśni, ale także do powstawania blizny. Blizna jest zwykle mniej elastyczna niż mięśnie. Ponadto nowe włókna są krótsze i zawierają mniej tkanki łącznej. Dlatego mięsień traci swoje funkcje i musi być przebudowany. Trzeba być bardzo ostrożnym, aby zapobiec pojawianiu się nowych rozdarć włókien mięśniowych, ponieważ mięsień ma teraz inną budowę i różne możliwości rozciągania się.
Operacja mięśni jest konieczna, gdy rozdarcie włókien zajmuje więcej niż 2/3 przekroju mięśnia. Wykonuje się ją również, gdy dochodzi do znacznego zakłócenia pracy mięśni spowodowanego rozerwaniem włókien lub bardzo rozległym krwiakiem. Bez zabiegu mogłoby dojść do znacznej utraty funkcji mięśnia. W ramach operacji usuwany jest krwiak, a zerwane końce włókien są łączone szwami resorbowalnymi.

Leczenie po zabiegu:

Unieruchomienie przez 4 tygodnie, częściowe obciążenie aż do obciążenia w wysokości masy ciała około 12 tygodnia. Ponadto dochodzi fizykoterapia, która może być stosowana bezpośrednio po zabiegu operacyjnym.
Jak długo zajmuje powrót do zdrowia?
Ogólnie rzecz biorąc, zerwanie włókien mięśniowych jest kontuzją z bardzo dobrą prognozą. Czas trwania zależy od wielu czynników. Zwłaszcza od lokalizacji i ciężkości urazu, ale również od tego, jak wcześnie rozpoczęto leczenie i jak konsekwentnie jest ono prowadzone. Zależy on również od poziomu kondycyjnego sportowca.
Zazwyczaj zajmuje to około 3 do 6 tygodni, aż do czasu, gdy mięśnie sportowca mogą znów zostać w pełni obciążone. Proces rehabilitacji potrwa dłużej, jeśli doszło do poważniejszego rozdarcia włókien mięśniowych. Ponieważ każde rozerwanie włókna tkanki mięśniowej tworzy blizny, ważne jest, aby nie rozpoczynać treningu zbyt wcześnie. Uszkodzony obszar jest bardziej wrażliwy niż zwykle i dlatego ma tendencję do ponownego ulegania urazom. Oznacza to, że dany mięsień wkrótce odczuje nadmierne obciążenie. Jednak całkowite unieruchomienie także nie jest zalecane. Po 5 dniach odpoczynku można wykonywać ponownie normalne codzienne czynności. Zwykle w trakcie ich wykonywania można stosunkowo dobrze ocenić, jak mięsień ponownie funkcjonuje.

Zapalenie ścięgna

Te same mięśnie mogą także powodować rzadkie zapalenie ścięgna w obszarze miednicy. Obejmuje to ból w obrębie kulszowym (pośladki), przednią górną część nogi (mięsień prosty uda) i pachwiny (przywodziciele).

Przepuklina/przepuklina brzuszna

Ból w pachwinie może być również spowodowany przez przepuklinę. Przepukliny wszelkiego rodzaju, czy w pachwinie, czy w ścianie brzusznej, występują w szczególności przy ćwiczeniach z silnym wzrostem ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej. Należą do nich na przykład wyciskanie nogami lub martwy ciąg i przysiad. Przepukliny pachwinowe zwykle należy leczyć chirurgicznie.

Blokowanie się stawu krzyżowo-biodrowego

Staw krzyżowo-biodrowy jest stawem między kością krzyżową i kością biodrową.
Jest on jednym z najbardziej intensywnie pracujących i narażonych na ból stawów w naszym ciele. U 60 – 80% populacji przynajmniej raz w życiu dochodzi do jego zablokowania, co sprawia, że osoby te cierpią z powodu bólu pleców.
Staw ten, jak każdy inny staw fizjologiczny, posiada swoją grę stawową. Odnosi się to do wszystkich pasywnych możliwości ruchowych, które może wykonywać staw. Jest to podstawowy wymóg normalnego, zdrowego funkcjonowania. Jeśli staw ma zmniejszoną funkcjonalność, dochodzi do blokady. Przyczyną zablokowania stawu krzyżowo-biodrowego jest zwykle uraz spowodowany podnoszeniem ciężarów zbyt dużo i/lub zbyt często. Poprzez oszukiwane ruchy podczas maksymalnego wysiłku lub niewłaściwe wykonywanie ćwiczeń może dojść do zablokowania stawu krzyżowo-biodrowego lub przemieszczenia kości krzyżowej.

Objawy

Głównym objawem jest ból pleców, często opisywany jako ból głęboko w lędźwiach i występujący zwykle po jednej stronie. Podczas długotrwałego siedzenia ból staje się silniejszy. Dzięki ruchowi i ciepłu objawy powoli ustępują.
Ból często zlokalizowany jest w górnej części pośladków i może promieniować do pachwiny, kręgosłupa lędźwiowego i kości udowej.

Leczenie

Istnieje wiele mobilizacji i manipulacji leczących zablokowany staw krzyżowo-biodrowy. Zawsze należy zbadać czy przyczyna dyskomfortu leży w stawie lub w innym obrębie miednicy, na przykład w mięśniach. Istnieje szereg testów, które pomagają lekarzowi lub specjaliście od terapii manualnych wykryć blokadę. Na przykład test na objaw Trendelenburga (opadanie miednicy podczas stania na jednej nodze – przyp. tłum.), test Patricka (służący do wykrywania ograniczeń w odwodzeniu uda – przyp. tłum.) lub testy gry stawowej.
Dzięki terapii manualnej większość przemieszczeń i blokad jest bardzo dobrze leczona. W razie potrzeby wspomagana jest ona przez infiltrację (lokalne środki znieczulające i kortyzon), leczenie ciepłem (błoto, termofor, poduszki rozgrzewające) i leki przeciwbólowe. W leczeniu farmakologicznym zazwyczaj stosowane są NLPZ, takie jak ibuprofen lub diklofenak, w połączeniu ze środkiem zwiotczającym mięśnie, jak na przykład tetrazapam.

STAW KOLANOWY

Pęknięcie łąkotki czy nawet zerwane więzadła występują bardzo rzadko i nie są typowe dla kulturystyki.
Częstą przyczyną bólu kolana jest udowo-rzepkowy przeciążeniowy ból (chondromalacja), który może pojawiać się w szczególności wskutek przysiadów. W przysiadzie rzepka jest przyciśnięta do swojej powierzchni ślizgowej. Im bardziej zgięte kolano, tym większy nacisk. Pod takim naciskiem uszkadzana jest chrząstka w rzepce. Dlatego wskazane jest, aby ćwiczenia nóg nie były ani zbyt obciążające w fazie zgięcia kolana oraz aby też nie prostować w pełni kolan na maszynie do nogi.
Równie często dochodzi ponadto do wystąpienia zapalenia ścięgna kolanowego. Dotyczy to głównie ścięgna czworogłowego uda w górnej części rzepki oraz więzadła rzepki tuż poniżej jego przyczepu do rzepki. Uraz ten nazywany jest również kolanem skoczka, entezopatią więzadła rzepkowego, zmianami zapalnymi czy też zmianami degeneracyjnymi w więzadle rzepki.
Jest to przewlekła, bolesna, zwyrodnieniowa choroba przeciążeniowa rzepki i uszkodzenie więzadła rzepki w miejscu, gdzie łączy się ono z rzepką.
Rzepka znajduje się pomiędzy kością udową a goleniową z przodu stawu kolanowego. Jest ona częścią stawu kolanowego. Ma trójkątny kształt, podstawa tego trójkąta styka się z udem, a jego wierzchołek z golenią. Mięśnie prostujące udo (mięsień czworogłowy) kończą się u podstawy rzepki. Od góry rzepki znajduje się więzadło rzepki, które biegnie do przodu dolnej części nogi (guzowatości piszczelowej). W ten sposób (mięsień czworogłowy – ścięgno mięśnia czworogłowego – rzepka – więzadło rzepki – goleń) siła mięśni prostowników uda zostaje przeniesiona do dolnej części nogi.
Więzadło rzepki jest narażone na szczególnie wysokie obciążenie podczas skoków, ponieważ dochodzi wówczas do silnego i nagłego naprężenia ścięgna. Tak więc może ono ulegać przeciążeniu.
Kolano skoczka jest poddawane powtarzającym się, wyjątkowym i / lub ekstremalnym przeciążeniom więzadła rzepki przez naprężenia rozciągające.
Szczególnie często występuje w sportach, którym towarzyszą skoki, czyli takich jak: siatkówka, koszykówka, skok w dal lub skok wzwyż (w kulturystyce w wyprostach podudzi na maszynie). Dlatego choroba określana jest mianem „kolana skoczka”. Częstotliwość obciążeń, intensywności obciążeń i nieznajomość ciężaru (nowy sport, początkujący) odgrywają ważną rolę w tworzeniu się tendinopatii rzepki. Zmniejszona elastyczność mięśni nóg ma także negatywny wpływ.
Takie uszkodzenie kolana dotyczy więzadła rzepki w miejscu, gdzie łączy się ono z rzepką. Pod mikroskopem można określić widoczne zmiany zwyrodnieniowe ścięgna. Nie towarzyszą temu stany zapalne. Jest to w związku z tym choroba zwyrodnieniowa (związana ze zużyciem), a nie stan zapalny.

Objawy

Sportowcy zgłaszają ból końcówki rzepki związany z obciążeniem. W zależności od stopnia zaawansowania choroby ból może wystąpić na początku treningu i zniknąć po rozgrzaniu się, może też ponownie wystąpić po treningu. W zaawansowanych stadiach ból pozostaje podczas całego okresu obciążenia kolana. W bardzo zaawansowanych przypadkach tego urazu rzepki ból obecny jest nie tylko w trakcie treningu, ale również stale w życiu codziennym, np. podczas wchodzenia po schodach. W najgorszym przypadku dochodzi do rozdarcia więzadła rzepki.
Kontuzja ta ma charakter trwały. Często jest to przewlekła, trwająca wiele miesięcy lub lat, choroba z bezobjawową fazą w okresie małego obciążenia i nawracającymi objawami po fazach szczytowych obciążeń.
Podczas badania zwykle ujawnia się pod naciskiem ból wierzchołka rzepki. Typowy jest również ból w trakcie rozciągania nogi pod oporem (wyprosty nóg na maszynie).
Ultrasonografia jest odpowiednią metodą do diagnozowania kolana skoczka. Typowe zmiany to zgrubienia ścięgna oraz jego niespójna struktura. Obrazowanie RTG nie będzie tutaj pomocnym narzędziem diagnostycznym.

Rokowania

Leczenie zachowawcze jest w większości przypadków obiecujące, jednak wskazane jest zrobienie przerwy od wysiłku fizycznego. Dzięki taśmowaniu kinetycznemu (kinesiotaping), wkładkom ortopedycznym i miękkiej podeszwie buta często można zapobiec nawrotom. Leczenie chirurgiczne kończy się sukcesem z wynikiem dobrym i bardzo dobrym w 70 – 90% przypadków.

Staw skokowy

Kulturyści narzekają na bóle w stawie skokowym i stopach bardzo rzadko. Zwykle jest to spowodowane przez uraz, na przykład poprzez skręcenie lub uderzenie spadającym ciężarem.

Ogólne zalecenia

Zapobieganie jest zawsze najlepszym lekarstwem. Profilaktyka obejmuje dobry sprzęt treningowy, właściwą rozgrzewkę, rozciąganie mięśni i prawidłową technikę ćwiczeń. Dobre rady są szczególnie ważne, zwłaszcza dla początkujących. Należą do nich: objaśnienie sprzętu, obsługa sprzętu, omówienie celu treningowego, stworzenie indywidualnego planu treningowego. Wszystko kontrolowane przez trenera.
Jeżeli wystąpią objawy urazu, należy zmniejszyć objętość treningową lub całkowicie go przerwać na jakiś czas. Należy dokładnie zbadać, jakie ćwiczenia wywołują objawy naszej dolegliwości. Wówczas trzeba albo poprawić formę wykonywania ćwiczenia, albo znaleźć inne ćwiczenie, którego wykonywanie nie będzie powodować dyskomfortu.
W porozumieniu z lekarzem, NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), rehabilitacja i fizykoterapia są stosowane w leczeniu bólu.
W leczeniu częstych zapaleń ścięgna stosuje się odpowiednie rozciąganie i masaż. Leczenie ciepłem oraz, w przypadku ostrego urazu, leczenie zimnem są skutecznymi środkami fizjoterapeutycznymi. Ponadto stosuje się terapię ultradźwiękową, leczenie falą uderzeniową i leczenie różnymi prądami. Można używać także bandaży lub taśmowania kinetycznego.
Jednakże zbyt wczesne ponowne przystąpienie do treningu zniweczy cały wysiłek włożony w terapię. Jest to szczególnie prawdziwe w zapaleniach ścięgien, których objawy bywają przewlekłe.
W przypadku jakichkolwiek długotrwałych objawów należy udać się do lekarza, najlepiej chirurga ortopedy, oraz skonsultować się ze specjalistą medycyny sportowej.

Andre Niebergall