Sok z buraków – nie tylko dla sportowców?

8 kwietnia 2019
43 Wyświetleń

Sok z buraków zaliczany jest do suplementów o wysoce udowodnionym naukowo wpływie na poprawę wyników sportowych. Jego potencjał zdrowotny wynika z wysokiej zawartości azotanów (NO3), które pod wpływem bakterii obecnych w jamie ustnej są redukowane do azotynów (NO2), a w dalszej kolejności, w żołądku i mięśniach, są przekształcane do tlenku azotu (NO). Mówiąc w skrócie, sok z buraków zapewnia nam podwyższony poziom wspomnianego tlenku azotu. Wydaję się, że to niewiele, a jednak powstały z jego udziałem NO ma niebagatelne znaczenie m.in. dla sportowców. Ale nie tylko…

Sok z buraka i wyniki sportowe

Chyba nie ma ani jednego sportowca, który by nie słyszał o tym, że sok z buraka to nieodłączny element diety osoby aktywnej fizycznie, której zależy na wysokiej formie sportowej. A jak jego działanie wygląda w praktyce?

Balsalobre-Fernández i wsp. wykonali badanie, w którym podawali długodystansowym biegaczom sok z buraków przez 15 dni, a następnie sprawdzali czas, w którym są oni zdolni do wysiłku fizycznego na bieżni. Okazało się, że suplementacja sokiem z buraków spowodowała wydłużenie czasu do wyczerpania. Oznacza to, że po 15-dniach spożywania soku z buraków, sportowcy byli w stanie dłużej podejmować aktywność fizyczną.

Skuteczność soku z buraka potwierdzono również w badaniach z udziałem 15 zdrowych mężczyzn w wieku ok. 22 lat. W grupie otrzymującej 70 ml soku z buraka, w stosunku do placebo, odnotowano istotny wzrost mocy maksymalnej i skrócenie czasu osiągnięcia mocy maksymalnej w teście Wingate. Wyniki te wskazują na poprawę wydolności beztlenowej u suplementowanych uczestników.

Wśród pływaków, którym podawano sok z buraka (500 ml/dzień przez 6 dni), nastąpiło z kolei obniżenie kosztu energii tlenowej podczas pływania przy submaksymalnym obciążeniu. Jest to kolejny dowód świadczący o tym, że suplementacja sokiem  z buraków może pozytywnie wpływać na wyniki sportowe.

Wykazano też, że spożywanie soku z buraka w ilości 140 ml/dzień przez 6 dni poprawia wydajność ćwiczeń wykonywanych w ramach treningu interwałowego o wysokiej intensywności (HIIT) u wyszkolonych piłkarzy.

Przeprowadzono również badania z udziałem biegaczy rekreacyjnych, którzy otrzymywali przez 3 dni 420 ml soku z buraka. Zaobserwowano, że grupa suplementowana wymagała krótszego czasu na pokonanie dystansu 5 km, w porównaniu do grupy placebo.

Obserwacje te są kolejnym dowodem potwierdzającym korzyści ze stosowania soku z buraka wśród osób aktywnych fizycznie. Przy czym tlenek azotu, jak dowiodły badania, jest najważniejszą molekułą warunkującą hipertroficzną odpowiedź mięśni na ich przeciążenie mechaniczne, z czego wynika popularność donorów NO, takich jak m.in. sok z buraka, jako tzw. suplementów przedtreningowych w sportach siłowych i sylwetkowych.

Sok z buraka na nadciśnienie tętnicze i stan zapalny

Wpływ soku z buraka na ciśnienie tętnicze krwi, podobnie jak w przypadku wyników sportowych, wynika ze zwiększonego poziomu NO. Tlenek azotu ma właściwości wazoprotekcyjne, czyli ochraniające naczynia krwionośne. Wynikają one przede wszystkim z jego korzystnego wpływu na rozszerzanie naczyń krwionośnych. W efekcie można spodziewać się, że sok z buraka będzie miał wpływ na ciśnienie tętnicze krwi.

Wyniki badań przeprowadzonych z udziałem osób w podeszłym w wieku cierpiących na nadwagę pokazały, że spożywanie koncentratu soku z buraków po 3 tygodniach spowodowało obniżenie ciśnienia skurczowego krwi, średnio o 7,3 mm Hg. Jest to całkiem satysfakcjonujący wynik. Efekt ten jednak nie został utrzymany po przerwaniu suplementacji. Dlatego też, w przypadku soku z buraka, warto zadbać o jego regularne spożywanie.

Na łamach czasopisma Advances in Nutrition opublikowano wyniki metaanalizy (przeglądu wielu badań naukowych), które jednoznacznie wskazują, że spożywanie soku z buraków wiąże się z obniżeniem skurczowego ciśnienia tętniczego krwi.

W innym doświadczeniu naukowcy zaobserwowali, że spożywana jedna szklanka soku z buraka (250 ml) dziennie spowodowała zmniejszenie stanu zapalnego, objawiającego się obniżeniem stężenia białka C-reaktywnego (CRP), interleukiny 6 (IL-6) i czynnika martwicy nowotworu (TNF-α). Sok z buraków spowodował również zwiększenie pojemności przeciwutleniającej osocza krwi.

Warto więc regularnie spożywać sok z buraka, szczególnie w przypadku występujących w organizmie stanów zapalnych, ale i przy nadciśnieniu, miażdżycy, chorobach serca.

Podsumowanie

Sok z buraka to produkt o wyjątkowych walorach zdrowotnych, wpływający korzystnie na obniżenie ciśnienia tętniczego i stanu zapalnego. Jednakże jego działanie zwiększające biodostępność tlenku azotu jest szczególnie cenne w przypadku sportowców i osiąganych przez nich wyników.

Bartosz Kulczyński