Morwa biała – tylko i wyłącznie smakowity owoc?

26 maja 2019
64 Wyświetleń

Morwa biała jest rośliną należącą do rodziny morwowatych (Moraceae), która uprawiana jest szczególnie w Azji, na terenach Chin, Japonii, Indii i Korei. Owoce morwy białej spożywane są zwykle na surowo, w postaci suszonej lub przetwarzane są na soki, wino, czy też dżemy. Z kolei liście morwy białej najczęściej wykorzystywane są do przygotowywania herbat i naparów.

Zarówno owoce, jak i liście morwy białej sprzedawane są w formie ekstraktów, będących skoncentrowanym źródłem związków bioaktywnych, w tym polifenoli i dezoksynojirimycyny (DNJ), której przypisuje się działanie hipoglikemiczne (obniżające poziom cukru we krwi). Morwie białej przypisuje szereg właściwości prozdrowotnych, jednakże najczęściej mówi się o jej korzystnym wpływie na gospodarkę węglowodanową. Czy morwa biała faktycznie może oddziaływać korzystnie na stężenie cukru lub insuliny we krwi, czy jest to tylko mit? O tym w poniższej części artykułu…

Liście morwy dla diabetyków

W badaniach randomizowanych z podwójnie ślepą próbą sprawdzano, jak spożycie ekstraktu z liści morwy białej wpływa na stężenie glukozy i insuliny we krwi, po uprzednim podaniu maltodekstryn. Zaobserwowano, że osoby, które przyjmowały ekstrakt z liści morwy, miały zdecydowanie niższy poziom cukru we krwi, w porównaniu do osób otrzymujących wyłącznie maltodekstryny. Co więcej, w grupie osób spożywających ekstrakt z morwy wzrost insuliny we krwi był również stłumiony. Wyniki uzyskane w tych badaniach wskazują na różne kierunki działania ekstraktu z morwy w kontekście gospodarki węglowodanowej organizmu i sugerują, że produkt ten może mieć korzystne działanie w zapobieganiu cukrzycy typu II i w regulacji glikemii (poziomu cukru we krwi).

W 2017 opublikowano wyniki podobnego badania, w którym analizowano wpływ jednoczesnego spożycia posiłku (płatków kukurydzianych z mlekiem) i ekstraktu z liści morwy na trawienie i wchłanianie skrobi u osób zdrowych. Zaobserwowano, że jednorazowa dawka ekstraktu z liści morwy spowodowała ograniczenie trawienia skrobi i jednocześnie wpłynęła na zmniejszenie jej wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Na podstawie uzyskanych wyników można wnioskować, że ekstrakt z liści morwy może być cennym dodatkiem żywieniowym, pozwalającym regulować glikemię poposiłkową.

Na łamach poczytnego czasopisma „Medicine” opublikowano wyniki doświadczenia, w którym stwierdzono, że spożywanie różnych węglowodanów (glukozy, sacharozy, maltozy i meltodekstryny) w połączeniu z ekstraktem z liści morwy obniża ich indeks glikemiczny, czyli wskaźnik wzrostu stężenia cukru we krwi po spożyciu produktu/posiłku. Jest to kolejny dowód świadczący o dobroczynnych właściwościach morwy białej w aspekcie kontrolowania poziomu cukru we krwi.

Na podstawie doświadczenia przeprowadzonego na szczurach potwierdzono właściwości przeciwhiperglikemiczne ekstraktu z liści morwy. Odnotowano, że ekstrakt ten ma udział w zwiększonym wychwycie glukozy przez tkanki organizmu poprzez wpływ na aktywność transporterów glukozy (GLUT-4). Skutkiem takiego działania jest redukcja sytuacji powiązanych z hiperglikemią u pacjentów diabetologicznych.

W badaniach wykonanych na modelu zwierzęcym z wywołaną cukrzycą stwierdzono z kolei, że podawanie ekstraktu z liści morwy w dawce 600 mg/kg masy ciała przyczynia się do obniżenia stężenia glukozy we krwi. Co więcej, w tym samym badaniu wykazano, że ekstrakt ten może przywrócić zmniejszoną liczbę komórek beta odpowiedzialnych za produkcję insuliny, co ma szczególne znaczenie u osób z cukrzycą, u których poziom wydzielanej insuliny jest obniżony.

W podobnym badaniu, również przeprowadzonym na szczurach cierpiących na cukrzycę, wykazano, że codzienne podawanie ekstraktu z liści morwy w dawce 2000 mg/kg masy ciała przez 4 tygodnie nie tylko przyczynia się do obniżenia stężenia cukru we krwi na czczo, lecz również powoduje obniżenie wartości wskaźnika insulinooporności (HOMA-IR).

Owoce morwy a parametry gospodarki węglowodanowej

Potwierdzono też, że właściwości hipoglikemiczne (obniżające poziom cukru we krwi) posiada nie tylko ekstrakt z liści morwy, lecz również ekstrakt z jej owoców. Przypuszcza się, że działanie to wynika z wpływu ekstraktu z owoców morwy na hamowanie aktywności enzymu – α-glukozydazy, który odpowiada za trawienie i w konsekwencji przyswajalność węglowodanów.

W innym badaniu dowiedziono, że ekstrakt z owoców morwy białej przyczynia się do obniżenia zarówno stężenia glukozy we krwi, jak również stężenia hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Co więcej, owoce morwy mają wpływ na obniżenie wartości wskaźnika insulinooporności (HOMA-IR), co świadczy o ich korzystnym działaniu zwiększającym wrażliwość tkanek na insulinę. Autorzy doświadczenia stwierdzili, że ekstrakt z owoców morwy uczestniczy w hamowaniu glukoneogenezy (wytwarzania glukozy) zachodzącej w wątrobie.

Nowy sposób na cukier?

Na podstawie obszernej analizy wielu badań naukowych można stwierdzić, że zarówno liście morwy białej, jak i jej owoce (szczególnie w postaci ekstraktów), mają właściwości obniżające poziom glukozy we krwi. Co więcej, wpływają one pozytywnie na zwiększenie wrażliwości tkanek na insulinę. Z tego też względu, ekstrakt z liści i owoców morwy białej można zalecić szczególnie osobom usposobionym do zaburzeń gospodarki cukrowej, jak również wszystkim tym, którzy spożywają wysokie ilości węglowodanów (głównie prostych).

Bartosz Kulczyński