Czarny bez – superfood do walki z przeziębieniem

15 lipca 2019
73 Wyświetleń

Bez czarny (Sambucus nigra) to roślina występująca w postaci krzewu, szeroko rozpowszechniona na świecie. Rośnie ona głównie w Europie, ale spotykana jest również w Azji centralnej, Ameryce i Afryce Północnej. Surowcem zielarskim czarnego bzu są zarówno kwiaty, jak i owoce, i są pełne prozdrowotnie działających związków.

Owoce czarnego bzu jako superfoods

Na przykład owoce czarnego bzu są bogatym źródłem antocyjanów. Zawierają przede wszystkim 3-glukozyd cyjanidyny – związek o silnych właściwościach przeciwutleniających. Ponadto w owocach czarnego bzu można znaleźć witaminę C, pektyny i kwasy organiczne (m.in. kwas jabłkowy, szikimowy, winowy i benzoesowy). Ze względu na wysoką wartość żywieniową, owoce czarnego bzu zaliczane są do tzw. superfoods. Wiedzieliście?

Owoce czarnego bzu spożywane są w formie przetworzonej, ponieważ bez tego mogłyby wywoływać zaburzenia układu pokarmowego. Wykorzystywane są głównie do produkcji soków, syropów, win, dżemów, galaretek, cukierków czy też niejednokrotnie są składnikiem herbat owocowych.

Owoce czarnego bzu są szeroko wykorzystywane w medycynie tradycyjnej. Przypisuje się im działanie napotne, przeciwzapalne, antybakteryjne, moczopędne, a także wykrztuśne. I prawdopodobnie może być to prawdą. Jednakże w wielu przypadkach nie przeprowadzono badań klinicznych, które mogłyby potwierdzić (lub zanegować) te właściwości.

Co zatem wiemy aktualnie o działaniu czarnego bzu na podstawie badań naukowych? W opracowaniach naukowych najwięcej uwagi poświęcono właściwościom immunomodulującym (stymulującym aktywność układu odpornościowego) i przeciwdrobnoustrojowym czarnego bzu.

Przeciwko bakteriom i wirusom

W badaniach in vitro (przeprowadzonych poza żywym organizmem) stwierdzono, że flawonoidy obecne w owocach czarnego bzu wykazują zdolność do hamowania infekcji wirusowej, poprzez wiązanie się z wirionami wywołującymi grypę H1N1. Autorzy stwierdzili, że efektywność hamowania infekcji przez flawonoidy wypada bardzo korzystnie w porównaniu ze znanymi lekami przeciwwirusowymi, takimi jak amantadyna czy oseltamiwir.

Krawitz i wsp. zauważyli z kolei, że ekstrakt z czarnego bzu wykazywał działanie antybakteryjne, przeciwko takim bakteriom, jak Streptococcus pyogenes i Branhamella catarrhalis. Dodatkowo, w wykonanym doświadczeniu stwierdzono, że ekstrakt ten hamował również propagację (rozprzestrzenianie się) ludzkich, patogennych wirusów grypy.

Wyniki badania randomizowanego, kontrolowanego placebo pokazały, że u osób, które spożywały sok z czarnego bzu, szybciej następowało złagodzenie objawów grypy, w porównaniu do grupy placebo. Skutkowało to jednocześnie mniejszym zapotrzebowaniem na stosowanie leków.

Podobne wnioski zaobserwowali Tiralongo i wsp., którzy dowiedli, że przyjmowanie kapsułek z ekstraktem z owoców czarnego bzu może wpływać na skrócenie czasu trwania i redukcję ciężkości przeziębienia u pasażerów podróżujących samolotami.

W 2019 roku, na łamach czasopisma Complementary Therapies in Medicine, opublikowano wyniki metaanalizy, na podstawie których jednoznacznie uznano, że suplementacja owocami czarnego bzu istotnie zmniejsza objawy infekcji górnych dróg oddechowych. Naukowcy stwierdzili, że stosowanie owoców czarnego bzu może być cennym środkiem i zarazem alternatywą w łagodzeniu zwykłego przeziębienia i grypy.

Na podstawie przeprowadzonego badania, autorzy opracowania naukowego wyciągnęli wnioski, że oprócz właściwości przeciwwirusowych, ekstrakt z owoców czarnego bzu może aktywować układ odpornościowy człowieka, zwiększając produkcję cytokin zapalnych, takich jak: IL-1, IL-6, IL-8 i TNF-α. Z drugiej strony, w doświadczeniu wykonanym na myszach udowodniono również, że ekstrakt z owoców czarnego bzu może łagodzić stan zapalny u osobników z wywołaną otyłością.

Podsumowanie

Doświadczenia in vitro, jak i badania z udziałem zwierząt oraz ludzi pokazują, że owoce czarnego bzu cechują się działaniem przeciwbakteryjnym, antywirusowym, immunostymulującym i mogą być cennym wspomaganiem walki z grypą i przeziębieniem. Dlatego też jeżeli czujemy, że coś nas rozkłada, warto wówczas sięgnąć po produkty na bazie owoców czarnego bzu lub preparaty zawierające je w formie sproszkowanej lub ekstraktu.

Bartosz Kulczyński