Ważne: Strona wykorzystuje pliki cookies.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.
Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Cookies".

Nie wyświetlaj więcej tego komunikatu
strona główna
ZDROWIE
Kandydoza uk³adu pokarmowego cz.2
dr inż. Maria Czernicka
01.09.2017

    Jak wspomniano w części pierwszej artykułu z cyklu „Candida - niewidzialne zagrożenie opublikowanej w numerze 20 Perfect Body, do grzybiczych zakażeń układowych najczęściej dochodzi w przypadku obniżonej odporności, będącej następstwem długotrwałej antybiotykoterapii, chorób nowotworowych, AIDS, przeszczepów narządów, lub wynikającej z niewłaściwego stylu życia i błędów w diecie. 

    Szczepem odpowiedzialnym za większość zakażeń grzybiczych jest Candida albicans, który jako typowy oportunista atakuje uszkodzone tkanki i osłabione narządy. Dzięki wysokiej aktywności i niskim wymaganiom pokarmowym w sposób błyskawiczny rozprzestrzenia się w organizmie. Układ krwionośny stanowi swoisty „środek transportu” dla drożdżaków Candida w wędrówce po organizmie, a także potencjalne miejsce zakażenia. Strzępki grzybni w postaci nitkowatych form najczęściej powodują uszkodzenia błony śluzowej jelita i dominację nad korzystną mikroflorą przewodu pokarmowego. Atak grzybów na ściany naczyń krwionośnych w skrajnych przypadkach może doprowadzić do zaburzeń ukrwienia mózgu. Produkowane przez Candida toksyny upośledzają układ odpornościowy, niszcząc w ten sposób naturalną „tarczę ochronną” organizmu i wywołują szereg objawów, mylonych często z innymi dolegliwościami. 

    ROZPOZNANIE ZAKAŻEŃ GRZYBICZYCH  

    Najmniej złośliwe zakażenia grzybicze objawiają się różnego rodzaju alergiami skórnymi, będącymi odpowiedzią na obecność w organizmie grzybiczych toksyn. Podczas rozprzestrzeniania się grzybów z rodzaju Candida w głąb organizmu mogą pojawić się dolegliwości gardła i zatok przynosowych, niedrożność nosa, szumy w uszach i zaburzenia widzenia. W późniejszym stadium rozwoju zakażenia objawy infekcji grzybiczych mogą fałszywie sygnalizować choroby reumatyczne, bakteryjne infekcje jelitowe, a nawet schorzenia neurologiczne. 

    Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia człowieka są neurotoksyny produkowane przez grzyby Candida. Substancje te wywołują negatywny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, w następstwie czego pojawiają się zaburzenia koncentracji, rozchwianie emocjonalne, stany depresyjne, uczucie rozbicia, zaburzenia pamięci, a w skrajnych przypadkach gwałtowne, hałaśliwe i agresywne zachowania. Neurotoksyna grzybicza budową zbliżona jest do hormonu przysadki mózgowej TSH, który reguluje pracę tarczycy, dlatego może zaburzać pracę tego gruczołu. Kandydotoksyny uwalniane z martwych komórek grzyba mogą naruszać błonę śluzową jelita cienkiego, zmniejszając powierzchnię wchłaniania składników pokarmowych. Natomiast uszkodzenie śluzówki jelita grubego powoduje przenikanie toksyn, metali ciężkich i alergenów pokarmowych z masy kałowej do organizmu. Charakterystycznymi objawami w tego typu inwazjach grzybiczych są bóle głowy, wzdęcia, biegunki, zaparcia, ogólne zmęczenie 1, 2. 

    PRZYCZYNY I OBJAWY KANDYDOZY POSZCZEGÓLNYCH ODCINKÓW UKŁADU POKARMOWEGO 

    Układ pokarmowy to miejsce najczęściej zasiedlane przez kolonie grzybów z rodzaju Candida, a uszkodzona błona śluzowa jest najczęstszym „ogniskiem zapalnym” tego typu zakażeń. Mimo różnic w budowie błon śluzowych poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego, powierzchniowe warstwy nabłonka są zazwyczaj miejscem lokalizacji zmian chorobowych wywołanych przez Candida

    Przewód pokarmowy rozpoczyna się od jamy ustnej, gdzie następuje mechaniczne rozdrobnienie kęsów pożywienia i wstępne trawienie przez enzymy ślinowe. Stopień rozdrobnienia pokarmu wpływa na szybkość wchłaniania składników odżywczych i zaleganie resztek pokarmu w jelitach, które mogą sprzyjać rozwojowi szkodliwej mikroflory przez towarzyszące procesy rozkładu i fermentacji. Również pozostałości pokarmu na zębach sprzyjają osiedlaniu się grzybów z rodzaju Candida w okolicy jamy ustnej i gardła. W następstwie tego dochodzi często do stanów zapalnych oraz rozprzestrzenienia się infekcji grzybiczej na śluzówkę jamy nosowej i zatok przynosowych. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia chorób grzybiczych pierwszego odcinka przewodu pokarmowego należą: próchnica zębów, wypełnienia amalgamatowe, niedobór składników mineralnych, zakwaszenie organizmu, uszkodzenia błony śluzowej i blizny po wycięciu migdałków 3, 4

    Kandydoza przełyku bardzo często towarzyszy infekcji grzybiczej jamy ustnej i gardła. Może być również wynikiem powikłań w leczeniu choroby wrzodowej żołądka. Lokalizacja zakażenia dotyczy zazwyczaj środkowej lub dolnej części przełyku i jest schorzeniem wyjątkowo groźnym dla zdrowia, a nawet życia człowieka. Typowymi objawami kandydozy przełyku są ból przy przełykaniu, ból zamostkowy lub w nadbrzuszu, czasami gorączka 2. W szczególnych przypadkach może dojść do krwotoków spowodowanych uszkodzeniem błony śluzowej przełyku przez strzępki grzybni wrastające w ściany naczyń krwionośnych. Zakażenie przełyku Candida albicans najczęściej wykrywane jest podczas endoskopowego badania przewodu pokarmowego 3

    Zaobserwowany w ostatnich latach wzrost zachorowań na grzybicę żołądka spowodowany jest lekami stosowanymi w terapii przeciwwrzodowej, w skład których wchodzą antybiotyki i leki obniżające pH żołądka. W przeciwieństwie do szczepów niechorobotwórczych, grzyby z rodzaju Candida nie są wrażliwe na wysoką kwasowość soku żołądkowego. Zasiedlanie powierzchni błony śluzowej wnętrza żołądka przez grzyby prowadzi do uszkodzeń o charakterze nadżerek, które w późniejszym stadium rozwoju choroby mogą dawać obraz wrzodów, nacieków zapalnych i zmian martwiczych. Grzybicze niszczenie struktury nabłonka błony śluzowej żołądka jest również wynikiem wydzielania przez Candida enzymów proteolitycznych oraz ubocznych produktów fermentacji, tj. aldehydu octowego i kwasów karboksylowych. Objawami klinicznymi inwazji grzybiczej żołądka są bóle brzucha, wymioty, spadek wagi ciała. Bardzo często w grzybicy przewodu pokarmowego obserwuje się objawy refluksu żołądkowo-przełykowego: uczucie pieczenia, ból za mostkiem, ulewanie treści pokarmowej. Przyczyną tego typu dolegliwości jest stan zapalny zwieracza na pograniczu żołądka i przełyku 2

    Najczęstszym obszarem zakażeń grzybiczych są jelita, czyli najdłuższy odcinek przewodu pokarmowego. W tym miejscu najintensywniej zachodzą procesy trawienia i wchłanianie składników pokarmowych. Jest to również naturalne środowisko bytowania mikroflory bakteryjnej. Zaburzenie optymalnej równowagi miedzy florą jelitową a układem odpornościowym, poprzez stosowanie choćby terapii antybiotykowej, sprzyja zasiedlaniu jelit przez drożdżaki chorobotwórcze. Uszkodzenie nabłonka jelitowego i naczyń krwionośnych upośledza wchłanianie składników pokarmowych. Umożliwia to także przenikanie drożdżaków do całego organizmu oraz rozwój zakażenia ogólnoustrojowego. Następstwem zaawansowanych infekcji grzybiczych jelit są różnego rodzaju alergie i nietolerancje pokarmowe. Wynikają one między innymi z przenikania toksyn grzybiczych do krwiobiegu. Zatrucie organizmu przez toksyny pochodzenia grzybiczego może sygnalizować metaliczny posmak w ustach 4. Do typowych objawów zakażenia grzybiczego jelit należą zaburzenia trawienia, nudności, zaparcia lub biegunki, gazy jelitowe, nieokreślone bóle brzucha, uczucie przelewania w brzuchu, narastające rozdrażnienie, potrzeba jedzenia słodyczy i węglowodanów skrobiowych. W przewlekłych przypadkach infekcji grzybiczej jelit obserwuje się niedobór wagi lub nadwagę, zespół jelita drażliwego, owrzodzenia, nadżerki, krwawienia z przewodu pokarmowego 2, 3

    Ze względu na wysoką zdolność do rozprzestrzeniania się zakażeń grzybiczych w organizmie zdiagnozowanie kandydozy w którymkolwiek odcinku przewodu pokarmowego uznać należy za zakażenie ogólnoustrojowe. 

    DOMOWE SPOSOBY NA ROZPOZNANIE KANDYDOZY 

    Diagnostyka kandydozy jest niezwykle trudna ze względu na różnorodność objawową, wynikającą z dużej zmienności lokalizacji zakażenia. Obraz kliniczny zakażeń podobny jest do infekcji bakteryjnych lub wirusowych, stąd wysokie prawdopodobieństwo zastosowania nieodpowiedniej farmakoterapii.

    Rozpoznanie schorzenia należy rozpocząć od analizy przebytych chorób i stosowanych terapii. Ważne jest, aby uświadomić sobie, że na obecny stan zdrowia i samopoczucia wpływ mogła mieć np. terapia antybiotykowa stosowana w przeszłości, zażywanie kortyzonu lub jego pochodnych, przepisywanych często na uczulenia, astmę, przewlekłe wypryski, długotrwałe zapalenie oskrzeli, a także antykoncepcja hormonalna. W postępowaniu diagnostycznym należy zwrócić szczególną uwagę na objawy chorobowe charakterystyczne dla każdego odcinka przewodu pokarmowego, a także objawy niespecyficzne, tj. nadwrażliwość na chemikalia, grzyby, pleśń, niepohamowany apetyt na słodycze produkty skrobiowe, wypieki drożdżowe, wino, piwo. Należy pamiętać, że rozwojowi choroby grzybiczej sprzyja również niezdrowe odżywianie i nieracjonalny tryb życia, przemęczenie, zanieczyszczenie środowiska. Aby ułatwić rozpoznawanie symptomów zakażenia grzybiczego, wiele opracowań literaturowych o tematyce chorób grzybiczych proponuje zestawy pytań ankietowych 1, 2, 4. Lekarze zajmujący się pacjentami z kandydozą podkreślają, że choroba często uwidacznia się w sytuacjach stresowych, obciążeniach emocjonalnych, stanach depresyjnych, jak np. utrata pracy i długotrwała przerwa z zatrudnieniu, choroba bliskiej osoby, śmierć członka rodziny, rozstanie z partnerem. Niestety w takich przypadkach podczas wywiadu lekarskiego ogólne złe samopoczucie przypisywane jest złej kondycji psychofizycznej lub zaburzeniom psychicznym 1

    Drugim prostym sprawdzianem pozwalającym na wstępną weryfikację podejrzenia kandydozy jest tygodniowa zmiana diety z niemal całkowitym wyeliminowaniem węglowodanów oraz alkoholu. Podejrzenie kandydozy jest wysoce prawdopodobne, jeśli w czasie trwania diety nastąpi wyraźna poprawa samopoczucia 1

    Wstępne wykrycie zakażenia grzybami z rodzaju Candida w warunkach domowych możliwe jest za pomocą tzw. „testu ślinowego”. Rano, bezpośrednio po przebudzeniu, należy zebrać w ustach trochę śliny i wypluć ją do szklanki napełnionej wodą. O zakażeniu grzybiczym wnioskuje się na podstawie obserwacji sposobu opadania śliny na dno szklanki. Wynik dodatni należy stwierdzić, kiedy ślina na powierzchni wody ulega rozdrobnieniu i spływa na dno szklanki w postaci chmury, ciągnąc za sobą cienkie smugi 2

    W sytuacji uzyskania pozytywnego wyniku któregokolwiek testu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i przedstawić szczegółowy opis dolegliwości ze wskazaniem podejrzeń kandydozy 1

    ROZPOZNANIE LEKARSKIE I DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA ZAKAŻENIA GRZYBICZEGO               

    Leczenie kandydozy stanowi ogromny problem wśród lekarzy, dlatego schorzenie najczęściej pomijane jest podczas diagnostyki. Wiedza na temat rozprzestrzeniania się chorób grzybiczych nie jest upowszechniana. Pacjenci skarżący się na liczne, zmienne dolegliwości, którym zazwyczaj towarzyszy chroniczne uczucie zmęczenia, rozbicia, brak koncentracji, zaburzenia trawienia, kierowani są najczęściej do specjalistów. Lekarze zazwyczaj błędnie wnioskują, iż u podstaw choroby leżą zaburzenia psychosomatyczne pod wpływem stresu, a zalecane terapie farmakologiczne ograniczają do leków przeciwbólowych i psychotropowych, które nie przynoszą poprawy stanu zdrowia pacjentów.

    Podczas badań endoskopowych bardzo często ogniska grzybicze celowo nie są rozpoznawane przez lekarzy, bo terapia przeciwgrzybiczna jest trudna i długotrwała 2, 5

    Aby poprawnie zdiagnozować zakażenie grzybicze lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad chorobowy oraz zlecić:

    ·         analizę krwi na obecność przeciwciał i antygenów,

    ·         badania na obecność kultur grzybowych i pasożytów w kale,

    ·         wykonanie wymazów z kilku miejsc na ciele chorego,

    ·         badanie poziomu cukru we krwi na czczo i ogólne badanie moczu. 

    W przypadku podejrzeń kandydozy górnego odcinka przewodu pokarmowego konieczne są badania endoskopowe, a w diagnostyce zakażeń grzybiczych żołądka i jelit również gastroskopia i kolonoskopia 1, 4

    Analizy stężenia przeciwciał i antygenów należą do badań serologicznych i mają na celu zbadanie poziomu reakcji immunologicznej organizmu na ewentualną obecność grzybów w surowicy krwi. Badania na obecność kultur grzybowych wykonuje się za pomocą posiewów mikrobiologicznych. Hodowle pobranego materiału prowadzone są na specjalnych podłożach, a identyfikacji grzybów dokonuje się przy użyciu odpowiednich testów biochemicznych. Wadą jest długi czas inkubacji i oczekiwania na wynik (do kilku tygodni). Wykrycie grzybów Candida albicans w kale potwierdza zakażenie grzybicze jelit. 

    Z materiału pobranego od pacjenta można również wykonać preparaty barwione lub bezpośrednie do analizy mikroskopowej. Wówczas na podstawie charakterystycznych cech morfologicznych dokonuje się oceny przynależności gatunkowej patogenu 5

    W diagnostyce laboratoryjnej zakażeń grzybiczych coraz powszechniejsze stają się metody molekularne oparte na analizie DNA i RNA. Zaletą tych metod jest wysoka czułość i krótki czas analizy 7

    W przypadku podejrzenia zakażenia grzybiczego właściwym postępowaniem jest wnikliwa analiza własnego stanu zdrowia, objawów chorobowych oraz analiza przeszłości, pod kątem przebytych chorób i stosowanych terapii. Następnym krokiem powinna być konsultacja medyczna z naciskiem na własne podejrzenia, których słuszność należy poprzeć szczegółowym opisem dolegliwości. W celu uzyskania pewności lekarz powinien zlecić rozległe badania diagnostyczne, które najlepiej wykonać w kilku powtórzeniach, w dwóch lub trzech niezależnych laboratoriach. W przypadku pozytywnego wyniku należy niezwłocznie rozpocząć odpowiednią terapię farmakologiczną oraz definitywnie zmienić przyzwyczajenia żywieniowe. Warunki te pozwolą zminimalizować uciążliwe objawy i sukcesywnie przywrócić stan równowagi organizmu. W dalszych etapach leczenia niezwykle ważne są badania profilaktyczne i samokontrola. 

    Bibliografia: 

    1.        Markus H. H., Finck H., 2009. Drożdżyca Candida atakuje. Oficyna Wydawnicza Interspar. Warszawa. 5–27.

    2.        Janus A., 2011. Nie daj się zjeść grzybom Candida. Wydawnictwo IPS. Warszawa. 13–150, 233–244.

    3.        Rogalski P., 2010. Kandydoza układu pokarmowego – fakty i mity. Gastroenterologia Kliniczna, 2, 3, 87–97.

    4.        Mayr P., Stossier H., 2010. Dieta antygrzybicza. Smaczne żywienie w profilaktyce i leczeniu chorób grzybiczych. Wydawnictwo KDC Klub dla Ciebie,Warszawa, 10–17.

    5.        Seferyńska I. Pałynyczko A., Warzocha K., 2005. Układowe zakażenia grzybicze: etiologia, rozpoznanie i nowe metody lecznicze. Acta Haematologica Polonica, 18, 1, 45– 54.

    6.        Kayser F. H., 2009. Mikrobiologia Lekarska, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 319–327.

    7.        Dzierżanowska D., Dąbkowska M., Garczewska B., 2003. Diagnostyka zakażeń grzybiczych. W: Grzybice narządowe. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna. Kraków 13–20. 

     

    Uważnych Czytelników już teraz zapraszamy na kolejną (ostatnią) część tego artykułu. A w niej: 

    Leczenie kandydozy – błędne koło w terapii farmakologicznej

    Farmaceutyki

    Defekt immunologiczny

    Regeneracja układu odpornościowego 

    Profilaktyka i samokontrola

    Produkty zabronione i wskazane przy terapii przeciwgrzybicznej. 

    Dieta

    Fazy diety przeciwgrzybicznej


    44 Podziel się:
     
    Drukuj

    Aby dodawać komentarze musisz być zalogowany.
    zaloguj się   › zarejestruj się
    ZAMÓW TERAZ
    Prenumerata_46PB On-line 45

    WYDARZENIA

    Ladies
    NAJNOWSZE VIDEO
    zobacz więcej

    NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKU£Y

    CZYTANE
    OCENIANE
    PRZESYŁANE

    ZADAJ PYTANIE

    Być może odpowiedź znajdziesz w magazynie Perfect Body!
    Aby zadać pytanie musisz być zalogowany.
    zaloguj się   › zarejestruj się

    ANKIETA

    Wybierz najlepsze hasło dla magazynu Perfect Body:
    Perfect Body - encyklopedia dobrej sylwetki
    Perfekcyjnie napisany, dla każdego zrozumiały Perfect Body, doskonały
    Perfect Body - drogowskaz prawdziwego mężczyzny
    Perfect Body, czasopismo każdego sportowca
    Uwaga silny magazyn dla ludzi aktywnych - Perfect Body: Nie otwierać bez konsultacji ze specjalistą.
      wyniki

    NEWSLETTER

    podaj swój e-mail:

    TAGI

    anabolizm mięśnie BCAA HMB HST IGF-1 MAPK/ERK MMA aminokwasy anabolik anabolizm antykatabolik astaksantyna beta karoten białko dieta hipertrofia hormony karotenoidy ksenoestrogeny leucyna mTOR mięśnie plan treningowy policja ramiona regeneracja seks sen sex siła suplementy testosteron tkanka tłuszczowa trening warzywa witamina A wojsko węglowodany


    © Nutrifarm Sp. z o.o.
    All Rights Reserved
    PODSTAWOWE LINKI

    Trening
    Dieta I Suplementacja
    Zdrowie
    Ert
    Kuchnia
    Sex
    WYDAWNICTWO

    Kontakt
    Prenumerata
    Wydarzenia
    Nota prawna
    Polityka Cookies
    TWOJE KONTO

    Zaloguj się
    Zarejestruj
    Przypomnij hasło
    DOŁĄCZ DO NAS

     Facebook
     Twitter
     Youtube

    Do góry ˆ