Trening HIIT dla osób z chorobami serca

17 stycznia 2019
495 Wyświetleń

Trening fizyczny jest nieodzownym narzędziem w prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Problem pojawia się wówczas, gdy chcemy określone formy treningowe zaadaptować dla osób chorych. Szczególnego znaczenia nabiera problematyka treningu fizycznego u osób z chorobami serca. Zauważ, że trening fizyczny sprzyja przebudowie serca, dostosowując je do zwiększonego wysiłku. Wraz ze zwiększeniem intensywności treningu, serce otrzymuje kolejne bodźce zmuszające je do przebudowy swojej struktury lub do zmian w działaniu. Jedną ze skuteczniejszych form treningowych, wpływającą na funkcjonowanie serca, jest trening HIIT (tzw. interwałowy trening wysokointensywny). Trening ten uważany jest za metodę treningową silnie obciążającą układ krążenia. Czy zatem trening tego typu może być stosowany przez osoby z chorobą krążenia wieńcowego oraz po zawałach serca?

Trening HIIT

W telegraficznym skrócie, trening HIIT to trening interwałowy, wykonywany z dużą intensywnością. Po każdej wysokointensywnej fazie następuje faza odpoczynku aktywnego o obniżonej intensywności. Formy treningowe oparte o zasady HIIT mogą łączyć elementy treningu oporowego (np. trening małym lub średnim ciężarem) lub być oparte o ćwiczenia aerobowe (szybki bieg lub sprint na ergometrze rowerowym). Niezależnie od modelu treningowego, cechami łączącymi wszystkie formy HIIT są: wysoka intensywność, ćwiczenia wielostawowe oraz interwały.

Trening HIIT – bezpieczny czy nie?

W jednej z prac porównano częstotliwość pojawiania się skutków ubocznych po treningu HIIT wykonywanym przez osoby z chorobą wieńcową lub po zawałach serca. Łącznie przeanalizowano aż 547 przypadków osób trenujących modelem HIIT. Okazało się, że zaledwie jeden raz zanotowano przypadek poważnych komplikacji sercowych oraz jeden przypadek komplikacji o średnim natężeniu. Łącznie dało to 2 przypadki potencjalnie niebezpiecznych powikłań na 17083 sesji treningowych! Jak widać, taka częstotliwość występowania zdarzeń niepożądanych jest granicznie mała. Oznacza to, że trening HIIT jest bezpieczny i może być stosowany przez osoby chore. Oczywiście ważne jest przed rozpoczęciem trenowania HIIT zrobić serię badań pod kątem wydolności serca oraz zasięgnąć opinii fizjoterapeuty lub lekarza, szczególnie zajmujących się problematyką związaną ze sportem.

Formy treningów dla osób z chorobami serca

Najczęstsze modele treningowe stosowane przez osoby z chorobami serca:

  1. Trening aerobowy o średniej intensywności – w tym przypadku sesje treningowe trwają w przedziale 30 – 60 minut i często są przeprowadzane na stacjonarnej bieżni. Trening tego typu można przeprowadzić przy intensywności 60 – 70% HRmax (HRmax – maksymalna częstotliwość skurczów serca dla osoby w danym wieku). W praktyce można trening tego typu rozpocząć truchtem przez 15 minut, następnie przez kolejne 30 minut nieznacznie zwiększyć intensywność.
  2. Trening HIIT – zwykle stosuje się sesje treningowe o częstotliwości 2-3x/tydzień, przy 12-tygodniowym okresie trwania cyklu treningowego. Najczęściej stosuje się tzw. model skandynawski HIIT, czyli cykle wysiłku są wykonywane 4×4 min. Struktura tego modelu:
  • Faza wysokointensywna, wykonywana przez 1 min przy intensywności 85 – 95% HRmax.
  • Faza aktywnego odpoczynku, trwająca 3 min przy średniej intensywności 60 -70% HRmax.
  • Następnie powtarza się powyższe fazy, łącznie jeszcze trzykrotnie.

Skutki HIIT u osób z chorobami serca

Pozostaje zasadnicze pytanie: po co podejmować trening HIIT przez osoby z chorobami sercowymi? Przede wszystkim trening HIIT u tych osób ma wpływ na tzw. pułap tlenowy, czyli ilość tlenu, która może być zmagazynowana, głównie w mięśniach i krwi, podczas wysiłku. Jeżeli teraz, na skutek treningu, parametr ten ulegnie zwiększeniu, oznaczać to będzie mniejsze ryzyko, że niewielki wysiłek w przyszłości doprowadzi do gwałtownej reakcji ze strony układu sercowego, czego konsekwencją byłoby zagrożenie życia. Innymi słowy: serce staje się bardzie odporne na obciążenie. Warto więc rozważyć trening HIIT lub przynajmniej trening aerobowy, by zwiększyć swoje szanse pokonania ograniczeń jakie wiążą się z chorobami sercowo-naczyniowymi.

Literatura

Wewege MA, Ahn D, Yu J, Liou K, Keech A. (2018) High-Intensity Interval Training for Patients With Cardiovascular Disease-Is It Safe? A Systematic Review. J Am Heart Assoc. 7(21):e009305.

Autor: Piotr Mamczur