Różeniec górski – arktyczna roślina na zmęczenie

5 kwietnia 2019
42 Wyświetleń

Różeniec górski to roślina stosowana od wieków w tradycyjnej medycynie ludowej jako środek na zmęczenie, depresję i zaburzenia nastroju oraz układu nerwowego. Zwracano też uwagę na jej potencjalne właściwości adaptogenne i ergogeniczne, przyczyniające się do poprawy sprawności fizycznej i psychicznej.

Różeniec górski – co to jest?

Różeniec górski (Rhodiola rosea), znany również jako złoty korzeń lub korzeń arktyczny, to wieloletnia roślina występująca na obszarze okołobiegunowym, a także w regionach górskich Europy, Azji i Ameryki Północnej. W Mongolii stosowano ją jako lek na gruźlicę, na Syberii podawano ją nowożeńcom, aby zwiększyć płodność, zaś Wikingowie stosowali rożeniec górski do zwiększania wytrzymałości i siły fizycznej.

Właściwości zdrowotne rożeńca górskiego wynikają prawdopodobnie z obecności w nim związków bioaktywnych, należących do polifenoli. Wśród nich wymienia się salidrozyd, syringinę i rozawinę. Jakie działanie mają te tajemnicze substancje?

Działanie przeciwdepresyjne i przeciwzmęczeniowe ekstraktu z różeńca górskiego

Wyniki badań opublikowane w 2007 roku pokazały, że ekstrakt z różeńca górskiego wykazywał działanie przeciwdepresyjne u pacjentów z łagodną i umiarkowaną depresją. Korzystny wpływ Rhodiola rosea stwierdzono, gdy podawano go w dawkach 340 i 680 mg/dzień przez 6 tygodni.

Porównywano też jego właściwości antydepresyjne z sertraliną (lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI). Co prawda, stwierdzono jego niższą skuteczność, to mimo wszystko wykazywał korzystne działanie w obniżaniu objawów depresji. Dodatkowo był on lepiej tolerowany przez pacjentów i wywoływał znacznie mniej działań niepożądanych.

W badaniu randomizowanym potwierdzono działanie przeciwzmęczeniowe rożeńca górskiego. Wykazano, że roślina ta w dawce 576 mg/dzień podawana przez 4 tygodnie zwiększa sprawność umysłową, a w szczególności zdolność do koncentracji. Dodatkowo zauważono, że rożeniec górski zmniejsza odpowiedź kortyzolu po przebudzeniu u osób z syndromem chronicznego zmęczenia. A więc dla wszystkich zmęczonych, podenerwowanych, a także osób z objawami depresji – rada: warto pomyśleć o różeńcu!

Rożeniec górski dla sportowców?

W badaniach przeprowadzonych z udziałem wioślarzy zauważono, że podawanie ekstraktu z różeńca górskiego, w ilości 100 mg/dzień 2x dziennie, spowodowało wzrost pojemności przeciwutleniającej osocza sportowców. Oznacza to, że składnik ten może zwiększać potencjał antyoksydacyjny w organizmie, co ma szczególne znaczenie w aktywności fizycznej, podczas której dochodzi do produkcji szkodliwych reaktywnych form tlenu.

Wyniki innego doświadczenia pokazały z kolei, że suplementacja różeńcem górskim przyczyniła się do zmniejszenia stężenia mleczanu, jak i wartości parametrów uszkodzeń mięśni szkieletowych (kinazy kreatynowej) po wyczerpującej sesji ćwiczeń. Potwierdza to przypuszczenia, że rhodiola rosea może zwiększać zdolność adaptogenną do ćwiczeń fizycznych.

Ekstrakt z rożeńca górskiego podawano też studentom w dawce 600 mg/dzień przez 4 tygodnie, których poddawano testom psychomotorycznym na wybrany czas reakcji. Okazało się, że u osób przyjmujących ekstrakt nastąpiła poprawa wyników testów psychomotorycznych – skróceniu uległ czas ich reakcji.

Autorzy jednego z badań naukowych pokazali, że spożywanie Rhodiola rosea spowodowało wydłużenie czasu kontynuowania wysiłku do zmęczenia, jak również zwiększyło wydolność fizyczną mierzoną VO2 max. Z tego też względu można sądzić, że rożeniec górski może poprawiać wydajność ćwiczeń wytrzymałościowych.

W badaniu dotyczącym różeńca i mięśni ustalono, że podawanie przez 20-25 dni myszom salidrozydu (najaktywniejszego składnika różeńca), w dobowych dawkach odpowiadających 600 lub 1200 mg po przeliczeniu na ludzi, prowadzi, w porównaniu z gryzoniami pozbawionymi podobnego wspomagania, do średnio 50-procentowego przyrostu wagi ich mięśni.

Tak więc również sportowcy mogą korzystać z różeńca górskiego.

Produkty z różeńcem górskim

Różeniec górski zwykle sprzedawany jest w postaci ekstraktów w formie kapsułek, a także suszu ziołowego i ciętego korzenia. Wchodzi on również w skład preparatów przeznaczonych dla poprawy koncentracji, pamięci i walki ze stresem.

Podsumowanie

Ze względu na właściwości rożeńca górskiego, warto wziąć pod uwagę włączenie go do naszej diety. Wydaje się, że szczególne zastosowanie mógłby znaleźć u ludzi zmagających się z zaburzeniami nastroju, czy też u osób z problemami z koncentracją i przewlekle zmęczonych. Korzyści wynikające ze stosowania tego składnika z powodzeniem mogą być również wykorzystywane przez osoby wykonujące mniej lub bardziej intensywną aktywność fizyczną.

Bartosz Kulczyński