Olej z wątroby rekina – źródło dobroczynnego skwalenu i alkilogliceroli

5 sierpnia 2019
53 Wyświetleń

Olej z wątroby rekina jest od dłuższego czasu stosowany jako suplement diety w wielu krajach na świecie. Wykazano, że olej ten zawiera duże ilości skwalenu. Prawdopodobnie jest nawet jego najbogatszym źródłem. Strukturalnie skwalen jest cząsteczką podobną do beta-karotenu, koenzymu Q10 i witamin A, E oraz K, czyli związków o udowodnionych właściwościach prozdrowotnych.

W oleju z wątroby rekina znajdują się również jeszcze inne, cenne dla naszego zdrowia związki nazywane alkiloglicerolami.  Składniki te występują naturalnie w niewielkich ilościach w narządach krwiotwórczych naszego organizmu, takich jak szpik kostny, śledziona i wątroba. Znaleźć je można też w neutrofilach, a także mleku ludzkim i krowim. W opisach produktów zawierających olej z wątroby z rekina podkreśla się jego działanie wzmacniające odporność, które może przysłużyć się m.in. ochronie przed nowotworami. Czy słusznie? O tym kilka słów poniżej, na podstawie fachowej wiedzy.

Właściwości skwalenu

Skwalen początkowo zainteresował naukowców, ze względu na wnioski wyciągnięte z wielu obserwacji. Odnotowano, że skwalen występuje w dużych ilościach w tkankach tłuszczowych rekinów. Jednocześnie zauważono, że u rekinów nie występują nowotwory. Powiązano te dwa elementy i założono hipotezę, że skwalen może wykazywać działanie chroniące przed rozwojem nowotworów. Dodatkowo stwierdzono, że niższe wskaźniki zachorowania na nowotwory u osób stosujących dietę śródziemnomorską również mogą wynikać z obecności w jadłospisie tego składnika.

Uważa się, że mechanizm działania, dzięki któremu skwalen ma właściwości przeciwrakowe, polega na zmniejszeniu poziomu pirofosforanu farnezylu w komórkach, którego obecność jest wymagana do aktywacji onkogenów. Naukowcy przypuszczają, że taki mechanizm mógłby chronić przede wszystkim przed rozwojem raka piersi, trzustki i okrężnicy.

Doświadczenie przeprowadzone na szczurach pokazało, że 7-tygodniowa suplementacja olejem z wątroby rekina spowodowała zmniejszenie guza, a także ograniczyła kacheksję (wyniszczenie organizmu), występującą w przebiegu chorób nowotworowych.

Podobny efekt odnotowali również Hajimoradi i wsp. Naukowcy wykonali badanie, w którym stwierdzili, że po podaniu oleju z wątroby rekina nastąpił wzrost stężenia IFN-gamma (skutkujący zwiększoną odpornością komórkową), a także zwiększeniu uległ poziom limfocytów CD(8). Jednocześnie działaniom tym towarzyszył spadek wielkości guza, co świadczy o potencjalnym działaniu przeciwnowotworowym związków zawartych w tego rodzaju oleju.

Działanie wzmacniające odporność

W badaniach na zwierzętach wykazano, że doustne podawanie oleju z wątroby rekina spowodowało zwiększenie indukowanego szczepieniem wzrostu swoistych immunoglobulin w surowicy krwi. Z kolei potomstwo tych zwierząt charakteryzowało się wyższym poziomem leukocytów, limfocytów i monocytów, czyli ważnych komórek odpowiedzialnych za reakcje odpornościowe organizmu.

Z kolei polscy naukowcy wykazali zwiększoną odpowiedź neutrofili na obecność bakterii, jak również wzrost składnika C4 dopełniacza we krwi odgrywającego istotną rolę w odpowiedzi odpornościowej po podaniu ludziom oleju z wątroby rekina. Co więcej, u osób przyjmujących olej nastąpił wzrost aktywności antyoksydacyjnej surowicy oraz uległa wzrostowi produkcja cytokin, takich jak IFN-gamma (interferon) i TNF-alfa (czynnik martwicy nowotworu) przez komórki jednojądrzaste krwi obwodowej.

W przeprowadzonych badaniach in vitro stwierdzono, że alkiloglicerole zawarte w oleju z wątroby rekina mogą modulować odpowiedź immunologiczną organizmu poprzez zwiększenie proliferacji i dojrzewania limfocytów (komórek układu odpornościowego).

Dowiedziono również, że suplementacja niewielkimi dawkami alkilogliceroli zwiększa aktywację makrofagów u myszy.

Podsumowanie

Pomimo niewielu doświadczeń przeprowadzonych z udziałem ludzi, to na podstawie dostępnej wiedzy, opartej na zbadanych mechanizmach działania można sądzić, że olej z wątroby rekina, zawierający wysokie ilości skwalenu i alkilogliceroli, może być wartościowym środkiem regulującym naszą odporność, która przyczynia się też do ochrony przed nowotworami.

Bartosz Kulczyński