Olea europaea – liście oliwki pomocne nie tylko w nadciśnieniu

29 lipca 2019
126 Wyświetleń

Od setek lata na terenach basenu Morza Śródziemnego liście drzew oliwnych wykorzystywane były przez mieszkańców jako składnik diety i środek terapeutyczny. Liście oliwne zawierają polifenole, wśród których najważniejszymi jest oleuropeina, która według opinii wielu naukowców odpowiada właśnie za działanie prozdrowotne tych surowców. W sprzedaży dostępne są suszone liście oliwne lub ekstrakty z nich przygotowane. Ekstrakty z liści drzew oliwnych cechują się korzystnym wpływem na zdrowie.

Dotychczasowo przeprowadzono szereg doświadczeń na zwierzętach w kontekście ich znaczenia dla organizmów żywych. Jednakże w ostatnim czasie pojawia się również coraz więcej badań z udziałem ludzi. W związku z powyższym, w czym zatem, na podstawie wiedzy naukowej, może nam pomóc ekstrakt z liści oliwnych?

Różne sposoby działania liści oliwnych na nadciśnienie

Khayyal i wsp. analizowali wpływ suplementacji ekstraktem z liści oliwek na ciśnienie tętnicze krwi u szczurów z wywołanym nadciśnieniem tętniczym. Naukowcy odnotowali, że u osobników otrzymujących ekstrakt z liści oliwki nastąpiła normalizacja ciśnienia krwi. Sugeruje się, że działanie przeciwnadciśnieniowe może wynikać z korzystnego wpływu ekstraktu z liści oliwnych na zmniejszenie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego organizmu.

W czasopiśmie naukowym European Journal of Nutrition, w 2017 roku opublikowano wyniki badania randomizowanego, którego celem było określenie wpływu podaży ekstraktu z liści oliwnych, bogatych w polifenole (m.in. oleuropeinę), na ciśnienie krwi, poziom lipidów i markery stanu zapalnego organizmu. Autorzy wykazali, że suplementacja wspomnianym ekstraktem przyczyniła się do istotnego statystycznie obniżenia skurczowego i rozkurczowego ciśnienia. Co więcej, u osób spożywających ekstrakt z liści oliwnych zaobserwowano obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i triglicerydów we krwi. Wykazano też, że podaż ekstraktu wiązała się z obniżeniem poziomu interleukiny-8 (IL-8), uznawanej za cytokinę prozapalną.

Przeprowadzono badania z udziałem osób z łagodnie podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi, którym podawano ekstrakt z liści oliwek w dawkach 500 lub 1000 mg dziennie przez 8 tygodni. Jednoznacznie stwierdzono, że suplementacja tym preparatem spowodowała istotne obniżenie zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego ciśnienia krwi. Potwierdzono również zmniejszenie stężenia cholesterolu LDL. Skuteczność działania była wyższa w przypadku zastosowania większej dawki (1000 mg).

Susalit i wsp. poddali ocenie wpływ stosowania ekstraktu z liści Olea europaea na zdrowie pacjentów cierpiących na nadciśnienie tętnicze I stopnia. Efektywność tej interwencji żywieniowej porównywali z zastosowanym kaptoprylem – lekiem moczopędnym, stosowanym powszechnie w nadciśnieniu tętniczym. W tym celu uczestnikom badania podawano dwa razy dziennie 500 mg ekstraktu lub 12,5-25 mg kaptoprylu. Po 8 tygodniach doświadczenia wykazano, że grupa osób suplementująca ekstrakt z liści oliwnych doświadczyła znacznego obniżenia skurczowego (o 11,5 mmHg) i rozkurczowego ciśnienia krwi (o 4,8 mmHg). Dodatkowo odnotowano znaczne zmniejszenie stężenia triglicerydów we krwi (o 11,9 mg/dl). Co ciekawe, skuteczność działania hipotensyjnego (obniżającego ciśnienie tętnicze krwi) ekstraktu z liści z oliwki była porównywalna do zastosowanego leku.

Liście oliwne korzystne dla kobiet z menopauzą

Badano również potencjalne korzyści zdrowotne, wynikające ze stosowania ekstraktu z liści oliwnych na zdrowie kobiet w wieku postmenopauzalnym, cierpiących na osteopenię. Uczestnikom badania podawano 250 mg ekstraktu dzienne przez 12 miesięcy. Po zakończeniu doświadczenia autorzy dowiedli, że długotrwałe spożywanie ekstraktu wiązało się z obniżeniem cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL we krwi. Co więcej stwierdzono, że suplementacja ekstraktem spowodowała wzrost poziomu osteokalcyny – białka wpływającego na budowę kości. Zauważono też, że u osób z grupy placebo nastąpiło obniżenie gęstości mineralnej kości (BMD, ang. bone mineral density), zaś u osób suplementujących ekstrakt z liści oliwnych wartość tego wskaźnika pozostała niezmieniona.

W 2013 roku opublikowano wyniki randomizowanego badania kontrolowanego placebo, w którym mężczyznom w średnim wieku (46,4±5,5 lat) podawano ekstrakt z liści oliwnych, zawierający w swoim składzie 51,1 mg oleuropeiny. Autorzy doświadczenia zauważyli, że suplementacja wspomnianymi polifenolami wiązała się z 15% poprawą wrażliwości tkanek na insulinę i zwiększeniem aktywności komórek β trzustki.

Wyniki metaanalizy opublikowanej w czasopiśmie Journal of Diabetes, obejmującej badania na szczurach z wywołaną cukrzycą, pokazały, że stosowanie ekstraktu z liści oliwki przyczynia się do wzrostu stężenia insuliny we krwi, a także redukcji poziomu glukozy. Co więcej, suplementacja ekstraktem skutkuje również obniżeniem stężenia triglicerydów we krwi.

Podsumowanie

Wiele badań naukowych, przeprowadzonych zarówno na zwierzętach, jak i z udziałem ludzi, jednoznacznie pokazuje, że liście oliwne cechują się działaniem hipotensyjnym i mogą być szczególnie pomocne dla osób zagrożonych nadciśnieniem tętniczym. Dodatkowo, niejednokrotnie potwierdzono, że ekstrakt z liści oliwnych może obniżać stężenie cholesterolu we krwi. Z kolei na podstawie wyników doświadczeń wykonanych na zwierzętach istnieją poważne przesłanki, aby sądzić, że stosowanie ekstraktu z liści drzewa oliwnego może skutkować obniżeniem poziomu cukru we krwi i zmniejszeniem insulinooporności, co miałoby istotne znaczenie dla osób zagrożonych cukrzycą.

Bartosz Kulczyński