Kwasy tłuszczowe omega-3 – przeciw uszkodzeniom mięśni

12 czerwca 2019
62 Wyświetleń

Kwasy tłuszczowe omega-3, do których zaliczane są w szczególności kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), zostały szeroko zbadane pod kątem ich działania prozdrowotnego. Najbardziej znane są obecnie ze swojej aktywności przeciwzapalnej i antymiażdżycowej. Jakie wnioski wysunięto i czy mogą one być interesujące dla sportowców?

Tłuszcze mogą zapobiegać wielu chorobom

Składnikom tym przypisuje się głównie korzystny wpływ na funkcjonowanie układu krążenia. Ich spożycie związane jest m.in. z poprawą profilu lipidowego krwi, a także zmniejszeniem ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa serca czy też udar mózgu. Te problemy dotykają sportowców, najczęściej uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe.

Kwasy tłuszczowe omega-3 oddziałują również na układ nerwowy. Ta kwestia jest bliska każdej osobie intensywnie trenującej, bowiem przetrenowanie może wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego. Uważa się, że podaż wysokich ilości omega-3 może być związana z mniejszą częstotliwością występowania chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera i Parkinsona. Być może, że suplementacja kwasami omega-3 wraz z optymalną ilością aktywności fizycznej jeszcze lepiej przeciwdziała rozwojowi chorób neurodegeneracyjnych, niż te dwa czynniki oddzielnie.

Omega-3 dla sportowca

Aktualny stan wiedzy wskazuje, że kwasy tłuszczowe omega-3 mogą mieć również wpływ na funkcjonowanie naszych mięśni – i to właśnie kwestia najbardziej interesująca sportowców. W jaki sposób się to dzieje?

W 2011 roku na łamach czasopisma Journal of Sports Science & Medicine opublikowano pracę, której celem było zbadanie wpływu suplementacji kwasami omega-3 na bolesność mięśni po wykonanym treningu. Autorzy doświadczenia wykazali, że podawanie kwasów omega-3 w dawce 3 g/dzień spowodowało zmniejszenie bolesności mięśni, a tym samym ułatwiło trening ruchowy. Oznacza to, że w przypadku intensywnych treningów zasadne może być suplementowanie 3 gramów kwasów omega-3 dziennie, by zminimalizować tak zwane „zakwasy”. Działanie to może być szczególnie korzystne zarówno dla sportowców, jak i osób prowadzących siedzący tryb życia, czy też dla pacjentów poddawanych fizykoterapii i rehabilitacji.

Z kolei Jakeman i wsp. w przeprowadzonych badaniach z podwójnie ślepą próbą stwierdzili, że podawanie suplementów na bazie tłuszczu rybiego, zawierających wysokie ilości omega-3 (750 mg EPA i 50 mg DHA), może wpływać korzystnie na łagodzenie zmian funkcjonalnych mięśni po ich uszkodzeniu wskutek prowadzonego wysiłku fizycznego. Pytanie jednak, na ile potrzebne i korzystne jest takie działanie omeg-3 w przypadku osób, których celem treningowym jest hipertrofia mięśni (ich rozrost, który to jest nierozerwalnie związany z procesem uszkodzenia białek mięśniowych)?

Odpowiedź znajdujemy w kolejnym doświadczeniu, w którym dowiedziono, że kwasy tłuszczowe omega-3 stymulują syntezę białek mięśniowych u osób starszych i mogą być przydatne w zapobieganiu i leczeniu sarkopenii. To szczególnie dobra informacja dla osób starszych, które wcześniej nie były za bardzo aktywne i nie mogły poszczycić się dobrze rozwiniętą masą mięśniową.

Podobne wnioski z przeprowadzonych badań wyciągnęli Smith i wsp., którzy zauważyli, że stosowanie kwasów tłuszczowych omega-3 może spowalniać spadek masy mięśniowej i pogorszenie ich funkcjonowania u osób w podeszłym wieku.

Eksperyment wykonany z kolei na szczurach wykazał, że suplementacja omega-3 obniżyła zużycie tlenu w mięśniach szkieletowych podczas skurczów, co zapewniło ich odporność na zmęczenie. Jako że to badanie wykonane na zwierzętach, to nie można bezpośrednio przekładać jego wyników na ludzi, natomiast jest to pewna hipoteza do dalszych badań.

Podsumowanie

Na podstawie dotychczasowych wyników badań można z wysokim prawdopodobieństwem przypuszczać, że stosowanie kwasów tłuszczowych omega-3 wpływa na hamowanie uszkodzeń mięśni wywołanych wysiłkiem fizycznym, a także ma udział w zachowaniu i przyroście masy mięśniowej. Wydaje się, że właściwości te mogą wynikać z działania przeciwzapalnego i anabolicznego kwasów tłuszczowych omega-3. Dlatego też Tachtis, autor ostatniej metaanalizy badań dotyczących wpływu kwasów omega 3 na mięśnie np. stwierdza, że dawki w zakresie od 2 do 5 g / dobę przez minimum 4 tygodnie, w połączeniu z treningiem oporowym i suplementacją białka, powodują poprawę wydajności sygnalizacji anabolicznej i wyników siły mięśniowej u ludzi.

Bartosz Kulczyński