Kwas foliowy – dla kobiet w ciąży i…

10 czerwca 2019
181 Wyświetleń

Kwas foliowy jest syntetyczną formą folianów, zaliczaną do witamin rozpuszczalnych w wodzie z grupy B. Występuje również pod nazwą witaminy B9. Źródłem naturalnych folianów w diecie są głównie ciemnozielone warzywa, takie jak: jarmuż, szpinak, brokuły, brukselka. Co takiego można dzięki nim uzyskać?

Foliany znajdziemy również w suchych nasionach roślin strączkowych, np. w soi bobie, grochu i fasoli białej. Stosunkowo wysokie ilości folianów można również znaleźć w produktach pochodzenia zwierzęcego – w wątrobie wołowej i żółtkach jaj. Co ciekawe, foliany obecne w żywności są labilne – czyli stosunkowo łatwo ulegają degradacji wskutek działania wysokiej temperatury, promieniowania UV, czy też tlenu. Warto przy tym wspomnieć, iż kwas foliowy pochodzący z suplementów diety jest bardziej stabilny.

Kwas foliowy – lepszy od folianów

Dodatkowo bardzo istotny jest fakt, że kwas foliowy jest niemal dwukrotnie lepiej przyswajalny w naszym organizmie, w porównaniu do naturalnie występujących folianów. Jest to jeden z wielu przypadków, w których uznano (w pewnym sensie) wyższość suplementacji związkami pochodzenia syntetycznego nad spożywaniem żywności będącej ich naturalnym źródłem. Warto też zaznaczyć, że wyniki badań sugerują, iż większość z nas nie spożywa folianów w ilości pokrywającej zapotrzebowanie na nie.

Czy warto zadbać o odpowiednią podaż kwasu foliowego? Z pewnością tak! Wystarczy zagłębić się w wiele opracowań naukowych, aby dojść do wniosku, że kwas foliowy jest jednym z ważniejszych składników naszej diety. Jaką zatem pełni rolę w organizmie człowieka?

Kwas foliowy jest niezbędnym składnikiem uczestniczącym w syntezie (produkcji) erytrocytów (czerwonych krwinek). W przypadku jego niedoboru może rozwinąć się anemia (niedokrwistość) megaloblastyczna.

Kwas foliowy odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju układu nerwowego płodu. Z tego też względu kobiety ciężarne należą do grupy osób, u których konieczne jest suplementowanie kwasem foliowym. Co więcej, zaleca się, aby już na etapie planowania ciąży przyjmować wyższe dawki kwasu foliowego. Według przeprowadzonych badań naukowych, kobiety, które spożywają odpowiednie ilości kwasu foliowego, cechują się dużo niższym ryzykiem urodzenia dzieci z wadą cewy nerwowej. Istnieją również przesłanki, które wskazują, że kwas foliowy przyczynia się prawdopodobnie do obniżenia ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego.

Kwas foliowy jest składnikiem wyjątkowo cennym również dla naszego układu krwionośnego. Związek ten jest odpowiedzialny za przekształcanie homocysteiny do metioniny. Tym samym – kwas foliowy uczestniczy w obniżaniu poziomu homocysteiny we krwi. Dlaczego jest to tak istotne? Otóż wiele badań naukowych pokazuje, że wysokie stężenie homocysteiny może prowadzić do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, w tym do miażdżycy. Dostarczenie naszemu organizmowi odpowiednich ilości kwasu foliowego może skutkować też obniżeniem ryzyka wystąpienia udaru mózgu. Według niektórych danych – nawet o ok. 15-30%!

Co jeszcze warto zapamiętać w kontekście właściwości prozdrowotnych kwasu foliowego? Dane literaturowe wskazują, że wysokie spożycie kwasu foliowego może być pomocne w zapobieganiu rozwoju choroby Alzheimera. Dla witaminy B9 udowodniono również korzystny wpływ na obniżenie insulinooporności (HOMA-IR). Działanie to może być szczególnie ważne w przypadku osób z cukrzycą typu II, czy też u kobiet cierpiących na zespół policystycznych jajników (PCOS). W wielu badań naukowych potwierdzono też właściwości przeciwzapalne kwasu foliowego. Niejednokrotnie udowodniono, że stosowanie tego związku przyczynia się do obniżenia poziomu białka CRP czy też cytokin prozapalnych, takich jak: interleukina-6 czy też czynnik martwicy nowotworu (TNF-α). Opis najważniejszych kierunków działania kwasu foliowego można zakończyć na jego potencjale przeciwnowotworowym. Autorzy przeprowadzonych metaanaliz wykazali, że wysokie spożycie kwasu foliowego może skutkować obniżeniem ryzyka wystąpienia raka trzustki aż ok. 30%.

Podsumowanie

Kwas foliowy to niezbędny składnik naszej diety. Wykazuje on szereg korzystnych właściwości zapewniających prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ze względu na fakt, że powszechnie stosowana dieta jest raczej niedoborowa w foliany, warto  szczególnie zadbać o spożycie produktów będących ich źródłem lub rozważyć suplementację kwasem foliowym. Według zaleceń, osoby dorosłe powinny spożywać 400 µg kwasu foliowego dziennie. Dawka ta jest wyższa w przypadku kobiet ciężarnych (600 µg) i karmiących (500 µg).

Bartosz Kulczyński