Cytrusowa magia – hesperydyna

21 maja 2019
134 Wyświetleń

Hesperydyna jest związkiem bioaktywnym, zaliczanym do flawonoidów, który naturalnie występuje głównie w skórkach pomarańczy. Razem z innymi podobnymi flawonoidami – m.in. naringeniną – należy do grupy tzw. bioflawonoidów cytrusowych. W wielu badaniach naukowych – zarówno z udziałem ludzi, jak i przeprowadzonych na zwierzętach – potwierdzono jej korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Co może dla nas dobrego zrobić? O tym poniżej…

Hesperydyna – przede wszystkim dla (dobrego) serca

Hesperydyna może wpływać korzystnie na funkcjonowanie śródbłonka naczyń krwionośnych. W badaniach z udziałem ludzi zaobserwowano, że podawanie 500 mg hesperydyny dziennie przez 3 tygodnie powoduje wzrost produkcji tlenku azotu przez enzym nazywany endotelialną syntazę tlenku azotu. Jest to korzystne z tego względu, że tlenek azotu w sposób pośredni reguluje napięcie naczyń krwionośnych, przeciwdziałając np. zwiększeniu ciśnienia tętniczego krwi, a także ogranicza nadmierną agregację płytek krwi. U osób badanych odnotowano dodatkowo wzrost rozszerzalności tętnicy zależny od przepływu (ang. flow-mediated dilation, FMD), co jest korzystnym zjawiskiem dla naszego zdrowia.

Również wyniki badań opublikowane w 2012 roku na łamach czasopisma Food and Function pokazały, że hesperydyna zwiększa uwalnianie tlenku azotu poprzez hamowanie aktywności oksydazy fosforanu nikotynamidoadeninowego (oksydazy NADPH) i tym samym poprawia rozszerzalność naczyń krwionośnych w układzie krążenia.

Homayouni i wsp. badali z kolei wpływ suplementacji hesperydyną na ciśnienie krwi u osób cierpiących na cukrzycę typu II. Zaobserwowali oni, że podawanie hesperydyny w ilości 500 mg dziennie przez 6 tygodni wpłynęło korzystnie na obniżenie rozkurczowego ciśnienia krwi. Dodatkowo autorzy badania stwierdzili, że przyjmowanie hesperydyny spowodowało wzrost pojemności przeciwutleniającej osocza i zmniejszenie stanu zapalnego, mierzonego poziomem interleukiny 6 (IL-6) i białka C-reaktywnego (CRP).

W innym doświadczeniu zaobserwowano z kolei, że spożycie hesperydyny w dawce 500 mg/dzień przez 24 tygodnie może wpłynąć pozytywnie na obniżenie stężenia triglicerydów we krwi. Jednakże trzeba zaznaczyć, że efekt ten był widoczny głównie wśród osób z wyjściowym, wysokim poziomem triglicerydów (powyżej 150 mg/dl).

Działanie hipolipemiczne (obniżające poziom cholesterolu i triglicerydów we krwi) odnotowano w doświadczeniu wykonanym na szczurach z cukrzycą, z dodatkowo wywołanym zawałem serca. Stwierdzono, że zwierzęta otrzymujące hesperydynę charakteryzowały się niższym stężeniem cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL oraz triglicerydów.

W badaniach randomizowanych z udziałem zdrowych uczestników analizowano wpływ spożycia hesperydyny na ciśnienie tętnicze krwi. W tym celu, ochotnikom w wieku 50-65 lat podawano codziennie napój o objętości 500 ml, zawierający hesperydynę w ilości 292 mg. Po 4 tygodniach interwencji odnotowano, że osoby przyjmujące napój z hesperydyną cechowały się niższym ciśnieniem rozkurczowym krwi, w porównaniu do placebo. Dodatkowo u osób tych stwierdzono poprawę w reaktywności naczyń krwionośnych.

Naukowcy wykazali też, że karmienie zwierząt z wywołanym nadciśnieniem tętniczym dietą zawierającą hesperydynę w dawce 30 mg/kg masy ciała spowodowało obniżenie ciśnienia krwi. Co więcej, wykazano, że suplementacja tym związkiem przyczyniła się do zmniejszenia tętna.

Właściwości kardioprotekcyjne hesperydyny potwierdzili również Selvaraj i Pugalendi, którzy podawali ten związek szczurom z wywołanym zawałem niedokrwiennym serca. Przed rozpoczęciem interwencji żywieniowej, szczury cechowały się podwyższonym stężeniem markerów sercowych (mówiąc ogólnie, znaczników świadczących o zdrowiu serca), takich jak: transaminaza asparaginianowa, transaminaza alaninowa, dehydrogenaza mleczanowa, kinaza kreatynowa czy też troponiny sercowe T i I. Jednakże suplementacja hesperydyną w dawce 200 i 400 mg/kg masy ciała spowodowała obniżenie poziomu wspomnianych markerów w surowicy krwi, co świadczy o ochronnym wpływie tego związku na serce. Dodatkowo odnotowano zmniejszenie peroksydacji (utleniania) lipidów, co jest zjawiskiem korzystnym, gdyż w pośredni sposób może zmniejszać ryzyko rozwoju np. miażdżycy.

Ile hesperydyny będzie pomocne?

Hesperydyna może być cennym środkiem wzmacniającym nasz układ krążenia. Ze względu na fakt, że nie jest szeroko rozpowszechniona w żywności, pewnym jej uzupełnieniem mogą okazać się preparaty zawierające kompleks bioflawonoidów cytrusowych lub sam wyselekcjonowany związek. Na podstawie danych literaturowych można sądzić, że zakres dawek hesperydyny, który powinien dostarczyć nam widocznych korzyści zdrowotnych, to ok. 300-500 mg/dzień.

Bartosz Kulczyński