Jedz imbir i spalaj tkankę tłuszczową

19 stycznia 2017
80 Wyświetleń

Imbir to bylina z rodziny imbirowatych występująca głównie na terenach: Chin, Jawy, Filipin, Indii oraz Afryki. Najlepiej znanym jej przedstawicielem jest imbir lekarski – Zingiber officinale Roscoe – już w 2800 roku p.n.e. zaliczany do leków tzw. drugiej klasy, wraz ze 120. innymi ziołami łagodzącymi ciężkie choroby. W medycynie do dziś uważany jest za roślinę o ogromnych właściwościach leczniczych (1). William Roscoe dokonał jego klasyfikacji systematycznej, późno – bo dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku, stąd w nazwie łacińskiej widnieje jego nazwisko. Imbir jest rośliną wieloletnią o podziemnych kłączach, które są mięsiste i mają jasnobrązową barwę. Z kłączy wyrastają łodygi, zazwyczaj nieprzekraczające 1 m wysokości. Liście obejmujące łodygę są lancetowate o pochewkowatej nasadzie. Pędy rośliny dzielą się na asymilujące (płonne) i pędy kwiatowe (płodne). Płonne pędy są dłuższe od kwiatowych i posiadają łuski. Kwiaty imbiru są duże, tworzą kłosokształtne kwiatostany o barwie wpadającej w kolor zielonkawożółty oraz fioletowy (2). Imbir rozmnaża się przez podziały kłącza, można go sadzić w doniczkach. Uprawiany jest w krajach o klimacie tropikalnym, na glebach żyznych i wilgotnych. Artykuł poświęcony jest jadalnej jego części – kłączu (Rhizoma Zingiberis).

SKŁAD CHEMICZNY

Najważniejsze działanie lecznicze kłącza imbiru wykazują: olejek eteryczny (ok. 0,6 – 3,5% w zależności od pochodzenia rośliny) oraz żywice (ok. 5-8%) (4). W olejku eterycznym pomieszane są seskwiterpeny (zingiberen, ar-kurkumenem, ß-bisabolen, ß-seskwifelandren) i monoterpeny (geranial, cytral-B, linalol). Składniki znajdujące się w żywicy determinują jego bardzo ostry i wyrazisty smak. To właśnie tutaj możemy znaleźć gingerole, a zwłaszcza 6-gingerol i ostrzejsze szogaole, które łatwo tracą swoje wręcz ‘palące’ właściwości pod wpływem temperatury (3). W składzie można jeszcze wyróżnić lipidy, glikolipidy, kwasy zawierające grupy siarkowe diterpenowe galanolaktony, mają one jednak mniejsze znaczenie prozdrowotne.

IMBIR I NADWAGA

Jak donoszą japońscy naukowcy, gingerol – aktywny składnik żywic imbiru – może odpowiadać za zwiększenie wrażliwości komórek na insulinę, wykazując działanie podobne do leków hipoglikemizujących i przeciwcukrzycowych (5). Nieprawidłowe nawyki żywieniowe, zmniejszona aktywność fizyczna i nadwaga sprzyjają tzw. oporności insulinowej. Przy nadmiarze dostarczanych składników odżywczych, tkanki narządów wewnętrznych są narażone na nadmierne działanie insuliny i w miarę upływu czasu zmniejsza się ich wrażliwość na oddziaływanie tego hormonu, a co za tym idzie zwiększenie się poziomu glukozy i insuliny we krwi. Dochodzi do sytuacji, kiedy we krwi występuje nadmiar glukozy, a nasze komórki są niedożywione, gdyż błony nie mają możliwości przepuszczać jej do swojego wnętrza. Trzustka produkuje coraz więcej insuliny, aż dochodzi do hiperinsulemnii i związanej z nią cukrzycy II stopnia. Dla przykładu, oporność komórek tkanki mięśniowej na działanie tego hormonu zaburza metabolizm węglowodanów, syntezę białka oraz tłuszczów. Należy dodać, że 6-gingerol z imbiru, wraz z kapsaicyną z ostrej papryki, eugenolem z goździków oraz kurkuminą należy do związków fenylowych zwanych waniloidami. Wszystkie te związki wykazują zbliżone spektrum działania, najprawdopodobniej właśnie dzięki posiadaniu przynajmniej jednego związku aktywnego z grupy waniloidów. Obszar ich oddziaływania jest ogromny, rośliny zawierające pierścień waniloidowy są stosowane w medycynie naturalnej, szczególnie na terenach Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Posiadają szereg potwierdzonych naukowo właściwości przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych, ale są także dowody na przeciwdziałanie nadwadze i otyłości (6). Kapsaicyna powoduje zwiększenie aktywności receptorów adrenergicznych, podnosi wydatek energetyczny – przekłada się to na zwiększone wykorzystywanie lipidów w spoczynku. Dlatego dodawanie do diety suplementów z grupy waniloidowych, może skutecznie pomagać w walce z nadwagą, zwiększając termogenezę spoczynkową (7). Imbir można więc zaliczyć do grupy zwiększającej temperaturę ciała razem z kofeiną, czy wcześniej już opisaną kapsaicyną. Podnoszą one wydatkowanie energii o 4-5%, utlenianie kwasów tłuszczowych o 10-16%, a także świetnie zapobiegają spadkowi tempa metabolizmu, który najczęściej jest obecny podczas popularnych terapii odchudzających. Wszystkie wymienione składniki mogą mieć pozytywny wpływ na utrzymanie prawidłowego bilansu energetycznego oraz na utratę wagi (8). W Japonii wykonano także eksperyment, gdzie sprawdzano przyprawę z rodziny imbiru Aframomum melegueta (powszechnie znana jako Grains of Paradise) i jej wpływ na termogenezę brunatnej tkanki tłuszczowej. Okazało się, że Grains of paradise i jej aromatyczny keton 6-paradol odpowiedzialne są za podnoszenie się termogenezy brunatnej tkanki tłuszczowej (9). Aktywne składniki imbiru mogą skutecznie wspomagać terapie odchudzające i regulować masę ciała.

KORZEŃ NA ZDROWIE

 Korzeń imbiru ma wiele innych, cennych własności potwierdzonych badaniami klinicznymi. Już od dawna znane są jego właściwości hamujące proces zapalny, poprzez wpływ na kaskadę kwasu arachidonowego. Wyciąg z imbiru zmniejsza wartości produktów jego utleniania: cyklooksygenazy (COX) oraz lipooksygenazy (LOX). W tej właśnie kaskadzie powstają prostaglandyny (PGE2) i leukotrieny (LBT4), silne mediatory stanu zapalnego (10,11). Wyciągi z kłącza imbiru hamują COX-2 i nie wpływają na COX-1, ograniczają także wytwarzanie prozapalnych cytokin – TNF-α (czynnik martwiczy nowotworu) i IL-1ß (interleukiny 1ß) (12). Są stosowane także w wielu lekach i suplementach diety wspomagających leczenie chorób reumatycznych oraz stawów, działając synergistycznie z innymi aktywnymi związkami. Wcześniej wymienione cytokiny mają zdolności niszczenia chrząstki stawowej oraz negatywnych dla zdrowia zmian w nasadach kostnych. Badania przeprowadzone w USA sugerują, że imbir hamuje ekspresję TNF-α w komórkach chrząstki oraz komórkach maziowych u ludzi, jak również aktywację genu regulacyjnego NF-kß i degradację IkB-α. Skutek zmniejszenia się TNF-α działa ochronnie na chrząstkę stawową.(13) Imbir wykazuje również działanie przeciwbólowe. Ostatnie doniesienia sugerują jego agonistyczne działanie na receptor waniloidowy VR1, co może mieć związek z jego leczniczym działaniem (14). Niepodważalnym plusem działania kłącza imbiru jest to, że nie wpływa na COX-1, tak jak większość niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ma to ogromne znaczenie, ponieważ całkowite zahamowanie COX-1 może mieć tragiczne dla zdrowia skutki, takie jak uszkodzenia przewodu pokarmowego, zatrzymanie wody, sodu, wpływ na OUN i zmniejszenie się przepływu krwi przez nerki (15). Dużo badań klinicznych potwierdza działanie przeciwwymiotne imbiru. Skutecznie działa przy chorobie lokomocyjnej, stanach pooperacyjnych i podczas ciąży, łagodząc nudności (16). Imbir wykazuje działanie przeciwutleniające, hamując oksydację lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), obniża poziom cholesterolu oraz lipidów. Już od dawnych czasów przyprawiano potrawy imbirem, który nie tylko nadaje im specyficzny i wykwintny smak, ale również wspomaga procesy trawienia poprzez zwiększone wydzielanie soków trawiennych. Imbir może więc stanowić alternatywę dla leków w chorobach sercowo-naczyniowych. Ciekawy jest również fakt, iż od dawna imbir uważany jest za afrodyzjak. W badaniach wykonywanych na zwierzętach zwiększał produkcję spermy i wzmagał ruchliwość plemników. Posiada także działanie uspokajające poprzez wpływ na OUN.  


WNIOSKI

Kłącze imbiru wykorzystuje się przy wspomaganiu farmakoterapii, jest dziś łatwo dostępne w większych marketach, czy na miejscowych targowiskach. Natomiast w większości sklepów spożywczych i aptek znajdziemy je w postaci sproszkowanej. Cenne właściwości imbiru były znane już w 2800 r. p.n.e., kiedy to roślina była zaliczana do grupy leków. Można je poprzeć zarówno badaniami klinicznymi, jak i lekarskimi. Przypisuje mu się działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwwrzodowe, przeciwrakowe, zapobiegające agregacji płytek krwi, obniżające poziom złego cholesterolu w surowicy, pobudzające procesy trawienia, a także sprawdzające się przy chorobie lokomocyjnej. Dla większości Czytelników najważniejszy będzie tu jego wpływ na zwiększenie się wrażliwości komórek na insulinę, lepsze zagospodarowanie lipidów, podnoszenie termogenezy czy przyspieszenie spoczynkowego wydatkowania energii.

Pomimo powszechnej dziś dostępności kłącza imbiru, polecam jednak sięgnąć po suplementy diety z jego standaryzowanymi ekstraktami, w których została określona dokładna ilość substancji czynnej. Standaryzowane suplementy diety są zdecydowanie skuteczniejsze od suplementów nieposiadających standaryzacji.

Z nowości dostępnych na rynku godny uwagi będzie najnowszy preparat wspomagający odchudzanie i jednocześnie oczyszczający organizm z toksyn Slim Expert™ oraz ceniony już od dawna Arthroblock® forte, który chroni, wzmacnia i regeneruje stawy. W obydwu produktach ekstrakt z imbiru standaryzowany na zawartość gingeroli jest jednym z dominujących składników aktywnych.

Konrad Klekot

Bibliografia:

1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
2. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Zingiber wg Reveala
3. He X., et al.: High-performance liquid chromatography – electrospray mass spectrometric analysis of pungent constituents of ginger. J. Chromatogr. A 1998, 796, 327-334
4. Stelmach W. Niezwykłe dzieje kłącza imbiru jako rośliny przyprawowej i leczniczej. Cz II. Zdrowie i Farmacja 2004; 5:37-40
5. Sekiya K, Ohtani A, Kusano S., Enhancement of insulin sensitivity in adipocytes by ginger., Biofactors. 2004;22(1-4):153-6.
6. Szallasi A, Blumberg PM., Vanilloid (Capsaicin) receptors and mechanisms., Pharmacol Rev. 1999 Jun;51(2):159-212.
7. Josse AR, Sherriffs SS, Holwerda AM, Andrews R, Staples AW, Phillips SM., Effects of capsinoid ingestion on energy expenditure and lipid oxidation at rest and during exercise., Nutr Metab (Lond). 2010 Aug 3;7:65.
8. Hursel R, Westerterp-Plantenga MS., Thermogenic ingredients and body weight regulation., Int J Obes (Lond). 2010 Apr;34(4):659-69. Epub 2010 Feb 9.
9. Iwami M, Mahmoud FA, Shiina T, Hirayama H, Shima T, Sugita J, Shimizu Y., Extract of grains of paradise and its active principle 6-paradol trigger thermogenesis of brown adipose tissue in rats., Auton Neurosci. 2011 Apr 26;161(1-2):63-7. Epub 2010 Dec 23.
10. Kiuchi F., et al.: Inhibitors of prostaglandin biosynthesis from ginger. Chem. Pharm. Bull. 1982, 30, 754-757.
11. Suekawa M., et al.: Pharmacological studies on ginger. I. Pharmacological actions of pungent constituents, (6)-gingerol and (6)-shogaol. J. Pharmacobiodyn. 1984, 7, 836-848.
12. Tjendraputra E., et al.: Effect of ginger constituents and synthetic analogues on cyclooxygenase-2 enzyme in intact cells. Bioorg. Chem. 2001, 29, 156-163.
13. Frondoza C.G., et al.: Inhibitory effect of NSAIDS and ginger extract on the expression of TNF-a, NF-kB and IkB-a in human synoviocytes and chondrocytes. OARSI World Congress on Osteoarthritis, Sydney 2002
14. Dedov V.N., et al.: Gingerols: a novel class of vanilloid receptor (VR1) agonists. Br. J. Pharmacol. 2002, 137, 793-798.
15. Quaiser-Rehman M.D., et al.: When to try COX-2 specific inhibitors. Med. po Dypl. 2000, 9, Nr 5.
16. Mahady G.B., et al.: WHO monographs on selected medicinal plants. Vol. I. Rhizoma Zingiberis. WHO Geneva, 1999.

 

Wystaw komentarz